DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Kế toán, tài chính

Mô tả công việc kế toán trưởng: trách nhiệm, quyền hạn và KPI gợi ý

JD kế toán trưởng theo từng mảng: tổ chức bộ máy, chính sách kế toán, báo cáo, thuế, kiểm soát, quyền hạn, yêu cầu theo quy định chuyên ngành và KPI gợi ý.

A Vietnamese man in a white shirt standing at a meeting room table explaining to two seated colleagues, all faces turned away, closed folders on the table, warm overhead light, wide shot

Kế toán trưởng là người tổ chức và chịu trách nhiệm toàn bộ công tác kế toán của doanh nghiệp: thiết lập bộ máy và quy trình, chọn chính sách kế toán, kiểm soát số liệu, ký báo cáo tài chính và bảo đảm việc kê khai thuế, lưu trữ chứng từ đúng quy định. Người được bổ nhiệm phải đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định chuyên ngành hiện hành; bản JD nên dẫn chiếu quy định đó thay vì tự liệt kê.

Khác với kế toán tổng hợp làm ra số liệu, kế toán trưởng chịu trách nhiệm hệ thống tạo ra số liệu. Khác với giám đốc tài chính lo chiến lược vốn và dòng tiền dài hạn, kế toán trưởng tập trung vào tính đúng, đủ, hợp lệ của sổ sách. Ở công ty nhỏ, một người thường gánh cả hai vai; JD phải nói rõ phần nào là chính.

Vị trí để làm gì, báo cáo cho ai

Mục đích: doanh nghiệp có một bộ máy kế toán vận hành ổn định, số liệu tin được để điều hành, và không bị xử phạt vì sai sót kế toán, thuế. Chủ doanh nghiệp nhỏ thường chỉ nhận ra giá trị của kế toán trưởng khi ngân hàng hỏi báo cáo, khi đoàn kiểm tra thuế tới, hoặc khi muốn gọi vốn, và lúc đó sửa sổ sách mấy năm rất tốn kém.

Kế toán trưởng báo cáo cho giám đốc hoặc tổng giám đốc; ở doanh nghiệp có giám đốc tài chính thì báo cáo trực tiếp giám đốc tài chính về nghiệp vụ. Vị trí này phối hợp với hầu hết các phòng: kinh doanh (chính sách bán chịu, ghi nhận doanh thu), mua hàng (điều kiện thanh toán), nhân sự (lương, bảo hiểm), sản xuất (định mức, giá thành). Bên ngoài là ngân hàng, kiểm toán độc lập, cơ quan thuế và cổ đông nếu có.

Cấp dưới trực tiếp gồm kế toán tổng hợp, các kế toán phần hành và thủ quỹ. JD nên ghi số người quản lý, vì quản lý hai người và quản lý mười lăm người là hai công việc khác nhau.

Trách nhiệm chia theo mảng và tần suất

Với vị trí quản lý, chia theo mảng dễ đọc hơn chia theo ngày. Cột tần suất cho biết mảng nào cần mặt thường xuyên.

MảngViệc cụ thểTần suất
Tổ chức bộ máyPhân công phần hành, viết và cập nhật quy trình luân chuyển chứng từ, đào tạo người mới, đánh giá nhân viên phòngRà quy trình mỗi năm; đánh giá theo kỳ của công ty
Chính sách kế toánChọn và giữ nhất quán phương pháp tính giá xuất kho, khấu hao, dự phòng, ghi nhận doanh thu; trình giám đốc khi cần thay đổiKhi thành lập, khi có nghiệp vụ mới
Báo cáoDuyệt số liệu khoá sổ, ký báo cáo tài chính, trình báo cáo quản trị cho ban giám đốcTháng, quý, năm
ThuếDuyệt tờ khai, quyết toán; xử lý các vấn đề thuế phức tạp; làm việc với cơ quan thuếTheo kỳ kê khai; khi phát sinh
Kiểm soátKiểm tra đột xuất quỹ, kho, công nợ; rà phân quyền phần mềm và ngân hàng điện tửÍt nhất mỗi quý
Tư vấn điều hànhĐưa ý kiến tài chính, thuế cho hợp đồng lớn, dự án đầu tư, khoản vayKhi phát sinh
Lưu trữBảo đảm chứng từ, sổ sách được lưu đủ thời hạn và tra cứu đượcCuối năm

Quyền hạn cần ghi rõ

Quyền về chứng từ và hạch toán. Từ chối ký, từ chối ghi sổ chứng từ không hợp pháp, không hợp lệ; quyết định cách hạch toán trong khuôn khổ chính sách kế toán đã được duyệt.

Quyền yêu cầu thông tin. Yêu cầu các bộ phận cung cấp đầy đủ, kịp thời tài liệu liên quan tới công tác kế toán; đề nghị giám đốc xử lý trường hợp chậm trễ kéo dài.

Quyền về nhân sự phòng. Đề xuất tuyển, điều chuyển, khen thưởng, kỷ luật nhân viên kế toán; giao việc và đánh giá trong phòng.

Quyền bảo lưu ý kiến. Có ý kiến bằng văn bản khi không đồng ý với quyết định tài chính của cấp trên mà kế toán trưởng cho là trái quy định. Đây là quyền rất nên ghi vào JD, vì nó cho người giữ vị trí cách bảo vệ mình khi bị yêu cầu làm sai.

Giới hạn duyệt chi. Ghi cụ thể theo bảng phân cấp của công ty: kế toán trưởng duyệt đến mức nào, khoản nào cần giám đốc. Không ghi "duyệt các khoản chi" chung chung.

Quyền trên hệ thống. Là người quản trị phân quyền phần mềm kế toán: cấp, thu hồi quyền của nhân viên phòng, khoá kỳ đã chốt. Thường không giữ quyền duyệt lệnh trên ngân hàng điện tử nếu đã có giám đốc duyệt, để tránh một người vừa khoá sổ vừa chi tiền. Doanh nghiệp nhỏ buộc phải gộp thì ghi rõ người thứ hai được xem sao kê hằng tháng.

Yêu cầu bắt buộc và ưu tiên

Phần yêu cầu của kế toán trưởng có một chỗ đặc biệt: một phần là điều kiện luật định, một phần do doanh nghiệp tự chọn. Tách hai loại để không lẫn.

  • Bắt buộc theo luật: đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện của người làm kế toán trưởng theo quy định chuyên ngành hiện hành, kể cả chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng nếu quy định yêu cầu. Bộ phận nhân sự nên kiểm tra văn bản mới nhất tại thời điểm tuyển.
  • Bắt buộc theo doanh nghiệp: đã tự khoá sổ, lập và giải trình báo cáo tài chính năm; đã từng quản lý ít nhất một nhóm kế toán; đã làm việc với cơ quan thuế hoặc kiểm toán độc lập.
  • Bắt buộc theo doanh nghiệp: viết được quy trình kế toán bằng ngôn ngữ người ngoài phòng hiểu được; trình bày báo cáo cho ban giám đốc không chuyên tài chính.
  • Ưu tiên: kinh nghiệm cùng ngành; từng chuyển đổi phần mềm kế toán; từng chuẩn bị số liệu cho vay vốn, gọi vốn hoặc kiểm toán lần đầu.
  • Ưu tiên: chứng chỉ nghề nghiệp kế toán, kiểm toán trong hoặc ngoài nước; đọc báo cáo tiếng Anh nếu có cổ đông nước ngoài.

Như mọi vị trí khác, không ghi tuổi, giới tính, ngoại hình, quê quán. Câu "ưu tiên đã lập gia đình, ổn định" hay thấy ở JD kế toán trưởng cũng là tiêu chí cá nhân, không đo năng lực.

KPI gợi ý cho kế toán trưởng

Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. KPI của kế toán trưởng nên đo cả phòng, không chỉ việc cá nhân.

Chỉ sốCách đoTần suất
Báo cáo quản trị đúng hẹnSố kỳ ban giám đốc nhận báo cáo đúng ngày đã thống nhấtTháng
Điều chỉnh sau kiểm toánSố và giá trị bút toán kiểm toán độc lập đề nghị điều chỉnh, so với năm trướcNăm
Truy thu, phạt thuếTổng tiền truy thu, tiền phạt, tiền chậm nộp phát sinh do sai sót kế toánNăm
Quy trình được cập nhậtSố quy trình kế toán rà soát trong năm so với kế hoạchNăm
Ổn định đội ngũSố nhân viên phòng nghỉ việc trong năm kèm lý do; thời gian người mới làm độc lậpNăm
Kiểm tra đột xuấtSố lần kiểm quỹ, kho, công nợ đột xuất đã làm so với kế hoạch quýQuý

Chỉ số truy thu, phạt cần đọc kèm nguyên nhân: nếu do giám đốc quyết định khác ý kiến bằng văn bản của kế toán trưởng, phần đó không tính vào KPI. Đây cũng là lý do quyền bảo lưu ý kiến cần có trong JD.

Công ty nhỏ và công ty lớn: cùng chức danh, khác công việc

So sánh một công ty dịch vụ 25 người với một công ty sản xuất 400 người, để thấy vì sao không nên chép JD của nhau.

Tiêu chíCông ty 25 ngườiCông ty 400 người
Tỷ lệ tự làm và quản lýTự làm phần lớn: khoá sổ, thuế, báo cáoChủ yếu duyệt, kiểm soát, quản lý nhóm
Cấp dướiMột kế toán viên, có khi không cóNăm đến mười lăm người, có kế toán tổng hợp
Trọng tâmĐúng thuế, đúng hạn, dòng tiền thángGiá thành, kiểm soát nội bộ, kiểm toán, báo cáo cho ngân hàng
Quan hệ với giám đốcGần như cố vấn tài chính duy nhấtBáo cáo qua giám đốc tài chính
Câu cần thêm vào JDPhần kiêm nhiệm cụ thểPhạm vi pháp nhân, chi nhánh và số người quản lý

Với công ty 25 người, nhiều chủ doanh nghiệp chọn thuê dịch vụ kế toán trưởng. Khi đó bản JD vẫn hữu ích: nó trở thành phụ lục phạm vi dịch vụ trong hợp đồng, nói rõ bên dịch vụ làm gì, công ty tự làm gì.

Lỗi hay gặp và bản JD gọn để chép

Lỗi 1, "Phụ trách toàn bộ công tác kế toán tài chính". Viết lại theo mảng như bảng trách nhiệm ở trên, mỗi mảng một đầu ra.

Lỗi 2, tự liệt kê điều kiện bổ nhiệm. Điều kiện có thể thay đổi theo văn bản mới; ghi "theo quy định chuyên ngành hiện hành" và để nhân sự kiểm tra tại thời điểm tuyển.

Lỗi 3, thiếu giới hạn duyệt chi. Dẫn chiếu bảng phân cấp duyệt chi của công ty.

Bản JD gọn: Chức danh Kế toán trưởng, báo cáo cho (giám đốc), quản lý (…) người. Mục đích: bộ máy kế toán vận hành ổn định, số liệu tin được, tuân thủ kế toán và thuế. Trách nhiệm: tổ chức bộ máy và quy trình; giữ chính sách kế toán; duyệt khoá sổ, ký báo cáo tài chính; duyệt tờ khai và quyết toán thuế; kiểm tra đột xuất quỹ, kho, công nợ mỗi quý; tư vấn tài chính cho hợp đồng, khoản vay lớn; bảo đảm lưu trữ.

Tiếp bản JD gọn: Quyền: từ chối chứng từ không hợp lệ, yêu cầu thông tin, đề xuất nhân sự phòng, bảo lưu ý kiến bằng văn bản, duyệt chi đến mức (…). Bắt buộc: điều kiện kế toán trưởng theo quy định chuyên ngành hiện hành; đã lập và giải trình báo cáo tài chính năm; đã quản lý nhóm. Ưu tiên: cùng ngành, chứng chỉ nghề nghiệp. KPI gợi ý: báo cáo quản trị đúng hẹn, điều chỉnh sau kiểm toán, truy thu và phạt thuế.

Câu hỏi thường gặp

Công ty nhỏ có bắt buộc phải có kế toán trưởng không?

Việc bố trí kế toán trưởng và các trường hợp được miễn, được thuê dịch vụ phụ thuộc loại hình và quy mô doanh nghiệp theo quy định chuyên ngành hiện hành. Bạn nên kiểm tra văn bản mới nhất hoặc hỏi đơn vị tư vấn trước khi quyết định.

Kế toán trưởng khác giám đốc tài chính thế nào?

Kế toán trưởng tập trung vào sổ sách đúng, đủ, hợp lệ và tuân thủ kế toán, thuế. Giám đốc tài chính lo kế hoạch tài chính, vốn, dòng tiền dài hạn và quan hệ nhà đầu tư. Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gộp hai vai vào một người.

Có nên thuê dịch vụ kế toán trưởng thay vì tuyển?

Hợp lý với công ty ít nghiệp vụ, chưa đủ việc cho một người toàn thời gian. Điều quan trọng là hợp đồng dịch vụ ghi rõ phạm vi như một bản JD: ai khoá sổ, ai ký báo cáo, ai làm việc với cơ quan thuế, thời hạn phản hồi.

KPI của kế toán trưởng có nên gắn với lợi nhuận công ty không?

Không nên gắn trực tiếp. Gắn với lợi nhuận tạo áp lực làm đẹp số liệu, đi ngược mục đích của vị trí. KPI phù hợp đo độ tin cậy và đúng hạn của số liệu, mức tuân thủ và chất lượng đội ngũ kế toán.

Kế toán trưởng có được từ chối lệnh của giám đốc không?

Kế toán trưởng có thể từ chối ghi sổ chứng từ không hợp pháp, không hợp lệ và nên có quyền bảo lưu ý kiến bằng văn bản với quyết định trái quy định. Ghi rõ quyền này trong JD giúp hai bên cùng hiểu ranh giới ngay từ đầu.

Thời gian thử việc của kế toán trưởng là bao lâu?

Do hai bên thoả thuận trong giới hạn của Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 và chỉ được thử việc một lần cho một công việc. Mức tối đa phụ thuộc vị trí có thuộc người quản lý doanh nghiệp hay là chức danh cần trình độ từ cao đẳng trở lên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138