Kỹ thuật viên spa thực hiện các dịch vụ chăm sóc đã được cơ sở đăng ký và đào tạo (chăm sóc da cơ bản, gội dưỡng, chăm sóc cơ thể, chăm sóc móng…), đúng quy trình, đúng thời gian, sạch và an toàn cho khách, đồng thời ghi hồ sơ khách đầy đủ để lượt sau làm tiếp đúng. Ranh giới quan trọng nhất của JD này là phạm vi: kỹ thuật viên chỉ làm những dịch vụ cơ sở được phép làm và bản thân đủ điều kiện làm.
Bài này viết JD cho một spa nhỏ đến vừa, bốn đến tám giường. Nội dung gồm phạm vi được làm và không được làm, quy trình một lượt khách, việc theo ngày, tuần, tháng, quyền hạn, yêu cầu tuyển viết đúng luật, bảng KPI, khác biệt giữa tiệm nhỏ và chuỗi, những câu hay viết sai, và bản JD gọn. Bài không bàn kỹ thuật chuyên môn của từng liệu trình.
Phạm vi: được làm, không được làm, phải chuyển
Phần này nên đứng đầu JD. Phạm vi không rõ là nguồn rủi ro lớn nhất của nghề, cho cả khách lẫn cơ sở.
| Nhóm | Ví dụ | Cách ghi trong JD |
|---|---|---|
| Được làm sau khi đào tạo | Làm sạch da, đắp mặt nạ, gội dưỡng, chăm sóc cơ thể, chăm sóc móng tay chân, tẩy lông theo phương pháp cơ sở cung cấp | Liệt kê đúng các dịch vụ trong bảng dịch vụ của cơ sở mà kỹ thuật viên đã qua bài kiểm tra nội bộ |
| Chỉ làm khi có chứng chỉ, giấy phép | Các thủ thuật xâm lấn, dùng thiết bị có tác động sâu, dịch vụ thuộc lĩnh vực y tế | Ghi: chỉ thực hiện khi cơ sở và cá nhân đủ điều kiện theo quy định chuyên ngành hiện hành |
| Không làm | Chẩn đoán bệnh da, kê thuốc, hứa kết quả điều trị | Ghi thẳng: không chẩn đoán, không kê đơn, không cam kết kết quả |
| Phải chuyển | Khách có vết thương hở, dấu hiệu nhiễm trùng, phản ứng dị ứng trong lúc làm | Dừng dịch vụ, báo trưởng ca, khuyên khách đi khám tại cơ sở y tế |
Cách ghi ở cột phải là cố ý: JD không tự liệt kê điều kiện cấp chứng chỉ hay loại giấy phép, vì quy định thay đổi và phụ thuộc loại dịch vụ. Chỉ cần nói rõ dịch vụ đó chỉ làm khi đủ điều kiện theo quy định chuyên ngành hiện hành, và ai trong cơ sở chịu trách nhiệm kiểm điều kiện đó.
Quy trình một lượt khách
Ví dụ dịch vụ chăm sóc da mặt sáu mươi phút. Các mốc thời gian là gợi ý.
- Trước khi khách tới: đọc hồ sơ khách (lượt trước làm gì, da phản ứng thế nào, ghi chú dị ứng); chuẩn bị phòng, khăn mới, dụng cụ đã tiệt trùng còn trong túi kín
- Đón và hỏi: hỏi lại tình trạng hôm nay, dị ứng, đang dùng sản phẩm gì, có điều gì khách muốn tránh; với khách mới, điền phiếu thông tin và để khách ký
- Giải thích: nói ngắn các bước sẽ làm và thời gian; nói rõ cảm giác bình thường và lúc nào khách cần báo dừng
- Thực hiện: làm đúng các bước chuẩn của cơ sở, đúng sản phẩm và lượng dùng; hỏi khách về áp lực, nhiệt độ ở các bước cần
- Kết thúc: hướng dẫn chăm sóc tại nhà theo tờ hướng dẫn chuẩn của cơ sở, không tự kê thêm sản phẩm ngoài danh mục
- Ghi hồ sơ: ghi dịch vụ đã làm, sản phẩm dùng, phản ứng của da, lời dặn; đề xuất lịch hẹn tiếp nếu là liệu trình
- Dọn phòng: thay khăn, lau giường, đưa dụng cụ đi rửa và tiệt trùng theo quy trình, ghi sổ tiệt trùng
Bước "đọc hồ sơ trước khi khách tới" là thứ khách cảm nhận rõ nhất: khách không phải kể lại từ đầu mỗi lần. Đây cũng là chỗ kỹ thuật viên thay ca phối hợp với nhau; hồ sơ thiếu là lượt sau làm sai.
Việc theo ngày, tuần, tháng
Ngoài các lượt khách, kỹ thuật viên có phần việc giữ cho cơ sở sạch và đủ hàng. Ghi ra để chia đều giữa các kỹ thuật viên thay vì dồn cho người mới.
- Đầu ngày: kiểm phòng được giao, máy móc, nhiệt độ nước; kiểm sản phẩm mở nắp còn trong hạn dùng sau mở; nhận lịch hẹn của ngày từ lễ tân
- Cuối ngày: tiệt trùng toàn bộ dụng cụ đã dùng, ghi sổ; gom khăn bẩn theo quy định giặt; ghi sản phẩm sắp hết vào phiếu đề nghị
- Hằng tuần: vệ sinh sâu phòng theo lịch (máy hơi, rèm, sàn, hệ thống thông gió); họp ngắn về phản hồi của khách và ca khó
- Hằng tháng: tham gia kiểm kê sản phẩm cùng quản lý; ôn lại một quy trình dịch vụ; đánh giá kỹ năng nội bộ theo lịch
- Khi phát sinh: xử lý khách phản ứng da sau dịch vụ (ghi nhận, báo quản lý, hướng dẫn khách đi khám nếu cần); hỗ trợ ca khác khi đông khách
Kỹ thuật viên báo cáo cho trưởng kỹ thuật hoặc quản lý spa; phối hợp hằng ngày với lễ tân (lịch hẹn, thanh toán, khách đến trễ) và với người phụ trách kho sản phẩm.
Quyền hạn
Quyền đầu tiên nên ghi là quyền từ chối hoặc dừng dịch vụ khi thấy không an toàn: da có vết thương, khách có phản ứng, khách yêu cầu làm dịch vụ ngoài phạm vi được phép. Kỹ thuật viên không cần xin phép ai để dừng, chỉ cần báo ngay trưởng ca và ghi hồ sơ. Nếu không ghi quyền này, kỹ thuật viên sợ mất khách, mất doanh thu của cơ sở nên làm tiếp, và rủi ro chuyển sang cho cả cơ sở.
Quyền thứ hai là từ chối yêu cầu không phù hợp của khách. Kỹ thuật viên có quyền dừng phục vụ khi khách có lời nói hoặc hành vi quấy rối, và báo quản lý. Điều 8 Bộ luật Lao động 2019 nêu quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi bị nghiêm cấm; cơ sở cần có quy trình bảo vệ nhân viên, và JD là nơi nhắc quy trình đó tồn tại.
Quyền thứ ba là đề xuất: đề xuất liệu trình phù hợp trong danh mục dịch vụ, đề xuất đổi sản phẩm khi thấy khách phản ứng, đề xuất lịch hẹn. Kỹ thuật viên không tự giảm giá, không tự tặng buổi, không bán sản phẩm ngoài danh mục của cơ sở.
Yêu cầu tuyển: viết đúng và đủ
Bắt buộc: đã qua đào tạo các dịch vụ sẽ làm, hoặc đồng ý tham gia đào tạo nội bộ và đạt bài kiểm tra trước khi làm cho khách. Với dịch vụ cần chứng chỉ, giấy phép: có đủ theo quy định chuyên ngành hiện hành.
Bắt buộc: tuân thủ quy trình vệ sinh, tiệt trùng; ghi hồ sơ khách đầy đủ. Kiểm bằng bài thực hành có bảng kiểm trong buổi thử việc.
Bắt buộc: đứng, cúi, dùng lực tay liên tục trong nhiều giờ; làm ca có cuối tuần. Đây là điều kiện thể lực thật của nghề, ghi để ứng viên tự cân nhắc.
Ưu tiên: kinh nghiệm từ sáu tháng ở spa, thẩm mỹ viện, tiệm làm móng; có chứng chỉ nghề chăm sóc da. Điểm cộng, không dùng để loại người mới vào nghề nếu cơ sở có chương trình đào tạo.
Không ghi: giới tính, độ tuổi, chiều cao, "ngoại hình ưa nhìn", tình trạng hôn nhân. Đây là các căn cứ phân biệt đối xử được liệt kê ở khoản 8 Điều 3 và bị cấm theo Điều 8 Bộ luật Lao động 2019. Nếu cơ sở muốn kỹ thuật viên cùng giới với khách cho một số dịch vụ, hãy viết thành quy định phân công nội bộ theo lựa chọn của khách, không biến thành điều kiện tuyển.
Trường hợp có dịch vụ xoa bóp. Điểm d khoản 2 Điều 147 Bộ luật Lao động 2019 cấm sử dụng người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở cơ sở xoa bóp và cơ sở tắm hơi. Với cơ sở thuộc diện này, ghi "từ đủ 18 tuổi" là đúng luật.
KPI gợi ý cho kỹ thuật viên spa
Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Ưu tiên chỉ số chất lượng và an toàn; chỉ số bán hàng chỉ nên là phụ.
| Chỉ số | Cách đo | Tần suất |
|---|---|---|
| Khách quay lại | Số khách đã phục vụ đặt lượt tiếp theo trong vòng [số] ngày chia tổng khách đã phục vụ | Hằng tháng |
| Hoàn thành liệu trình | Số khách hoàn thành đủ các buổi của liệu trình đã mua chia số khách bắt đầu liệu trình | Hằng quý |
| Hồ sơ khách đầy đủ | Quản lý kiểm ngẫu nhiên mười hồ sơ: đủ dịch vụ, sản phẩm, phản ứng, lời dặn | Hằng tháng |
| Tuân thủ tiệt trùng | Sổ tiệt trùng khớp số lượt khách; kiểm đột xuất phòng và dụng cụ | Hằng tuần |
| Phàn nàn và sự cố | Số phàn nàn, số trường hợp phản ứng da sau dịch vụ có nguyên nhân thuộc quy trình | Hằng tháng |
| Đúng giờ hẹn | Số lượt bắt đầu trong vòng năm phút so với giờ hẹn khi khách đến đúng giờ | Hằng tháng |
Nếu cơ sở muốn đo doanh số liệu trình bán ra, hãy đặt nó sau các chỉ số trên và không đặt chỉ tiêu cứng. Kỹ thuật viên bị ép bán liệu trình thường bắt đầu hứa kết quả, và đó chính là điều JD cấm ở phần phạm vi.
Tiệm nhỏ, chuỗi lớn, lỗi hay gặp và bản JD gọn
Ở tiệm nhỏ ba bốn giường, kỹ thuật viên thường kiêm lễ tân, nhận lịch, thu tiền và dọn dẹp chung. JD nên ghi phần kiêm nhiệm và nói rõ ai giữ tiền cuối ngày. Ở chuỗi, có trưởng kỹ thuật kiểm tay nghề, có bộ quy trình chuẩn cho từng dịch vụ, có lịch đào tạo và đánh giá định kỳ; JD chuỗi ghi rõ cấp kỹ thuật viên và những dịch vụ mỗi cấp được làm.
Lỗi hay gặp: "thực hiện các dịch vụ làm đẹp theo yêu cầu của khách" mà không có giới hạn phạm vi; "tư vấn liệu trình phù hợp, cam kết hiệu quả"; yêu cầu ngoại hình; không có quyền dừng dịch vụ. Câu rõ là "thực hiện các dịch vụ trong danh mục đã được đào tạo và đạt kiểm tra; không chẩn đoán, không kê đơn, không cam kết kết quả; dừng dịch vụ khi có dấu hiệu không an toàn".
Bản JD gọn: Kỹ thuật viên spa [tên cơ sở], báo cáo trưởng kỹ thuật hoặc quản lý spa. Việc chính: đọc hồ sơ khách trước lượt, hỏi tình trạng và dị ứng, thực hiện dịch vụ trong danh mục đã được đào tạo đúng quy trình, hướng dẫn chăm sóc tại nhà theo tờ chuẩn, ghi hồ sơ, dọn phòng và tiệt trùng dụng cụ có ghi sổ, vệ sinh sâu theo lịch tuần, kiểm kê sản phẩm hằng tháng. Quyền: dừng dịch vụ khi không an toàn hoặc khi bị quấy rối, từ chối yêu cầu ngoài phạm vi, đề xuất liệu trình trong danh mục. Bắt buộc: qua đào tạo và kiểm tra nội bộ; chứng chỉ theo quy định chuyên ngành hiện hành với dịch vụ cần chứng chỉ; tuân thủ quy trình vệ sinh. KPI: khách quay lại, hoàn thành liệu trình, hồ sơ đầy đủ, tuân thủ tiệt trùng, phàn nàn và sự cố, đúng giờ hẹn.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên spa có cần chứng chỉ không?
Tuỳ dịch vụ. Các dịch vụ chăm sóc cơ bản thường do cơ sở tự đào tạo và kiểm tra. Các dịch vụ xâm lấn hoặc thuộc lĩnh vực y tế chỉ được làm khi cơ sở và cá nhân đủ điều kiện theo quy định chuyên ngành hiện hành. JD nên ghi đúng theo cách này.
Kỹ thuật viên spa có được tư vấn sản phẩm cho khách không?
Được, trong danh mục sản phẩm của cơ sở và theo tờ hướng dẫn chuẩn. Kỹ thuật viên không chẩn đoán bệnh da, không kê thuốc và không cam kết kết quả. Khách có dấu hiệu bệnh da cần được khuyên đi khám tại cơ sở y tế.
Spa có được tuyển chỉ nhân viên nữ không?
Không nên đưa giới tính thành điều kiện tuyển vì đó là phân biệt đối xử bị Điều 8 Bộ luật Lao động 2019 cấm. Nếu khách muốn được phục vụ bởi kỹ thuật viên cùng giới, cơ sở xử lý bằng quy định phân công nội bộ theo lựa chọn của khách.
Spa có được nhận học sinh dưới 18 tuổi làm thêm không?
Nếu cơ sở có dịch vụ xoa bóp hoặc tắm hơi thì không, vì điểm d khoản 2 Điều 147 Bộ luật Lao động 2019 cấm sử dụng người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi làm việc ở những nơi này. Các trường hợp khác phải theo Điều 143 và 144.
KPI kỹ thuật viên spa có nên gắn với doanh số không?
Chỉ nên là chỉ số phụ. Gắn nặng doanh số dễ dẫn tới ép bán liệu trình và hứa kết quả. Chỉ số chính nên là khách quay lại, hoàn thành liệu trình, tuân thủ tiệt trùng và phàn nàn, vì chúng phản ánh chất lượng thật của dịch vụ.
Khách có phản ứng da sau dịch vụ thì kỹ thuật viên làm gì?
Dừng dịch vụ nếu đang làm, ghi nhận đầy đủ vào hồ sơ, báo ngay trưởng ca hoặc quản lý, hướng dẫn khách đi khám tại cơ sở y tế nếu cần. Không tự xử lý bằng sản phẩm ngoài danh mục và không tự hứa bồi thường.