DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Nhà hàng, cà phê, dịch vụ

Mô tả công việc phụ bếp: việc trong một ca, yêu cầu và KPI gợi ý

Phụ bếp làm gì trong một ca từ sơ chế tới dọn bếp, ai giao việc, cần biết gì khi mới vào, KPI đo bằng sổ của quán và bản JD phụ bếp gọn để dán lên tin tuyển.

Close view of Vietnamese hands slicing green onions on a wooden board at a stainless prep station, small eatery kitchen, morning daylight from a side window

Phụ bếp là người chuẩn bị mọi thứ để bếp chính nấu được nhanh và đúng: nhận và sơ chế nguyên liệu theo định lượng, sắp khu làm việc trước giờ mở, hỗ trợ ra món trong giờ đông và dọn, bảo quản đồ còn lại sau ca. Vị trí này không chịu trách nhiệm món ăn cuối cùng, nhưng sơ chế sai là món sai, nên JD phụ bếp cần ghi việc cụ thể tới mức người mới đọc xong biết sáng mai mình làm gì.

Phần dưới trình bày việc của phụ bếp theo dòng thời gian một ca thật, sau đó là việc theo tuần và tháng, quyền hạn ở mức của người mới, yêu cầu bắt buộc rất ít và có thể dạy, bảng KPI đo bằng sổ sách đơn giản, khác biệt giữa quán nhỏ và bếp lớn, những câu hay viết sai, và bản JD gọn để bạn chép.

Một ca của phụ bếp, theo giờ

Ví dụ dưới là quán cơm và món xào 50 chỗ, mở bán trưa và tối, phụ bếp làm ca sáng từ 7 giờ đến 15 giờ. Bạn đổi giờ cho khớp quán của mình.

  1. 7 giờ: nhận hàng cùng bếp chính hoặc bếp trưởng, cân lại thịt cá, đếm số lượng rau, báo ngay khi hàng thiếu hoặc không tươi
  2. 7 giờ 30: rửa và sơ chế theo danh sách chuẩn bị của ca: thái thịt theo độ dày quy định, nhặt rau, ngâm và rửa theo đúng số lần nước, chia sẵn nguyên liệu thành từng phần định lượng cho món bán chạy
  3. 9 giờ 30: nấu nước dùng, luộc, chần sẵn những món cần làm trước theo hướng dẫn của bếp chính; dán nhãn ngày giờ lên mọi hộp sơ chế đưa vào tủ mát
  4. 10 giờ 30: sắp khu đứng bếp: gia vị đầy hũ, khăn sạch, đĩa ấm, nguyên liệu cắt sẵn đặt đúng vị trí quy định cho từng món
  5. 11 giờ đến 13 giờ 30: trong giờ đông, chia phần, trình bày món đơn giản, rửa dụng cụ quay vòng, bổ sung nguyên liệu khi khu nào sắp hết; báo bếp chính khi nguyên liệu một món còn dưới mức cho phép
  6. 13 giờ 30: gom đồ thừa, phân loại cái giữ được và cái phải huỷ theo hướng dẫn; ghi đồ huỷ vào sổ; lau bếp, bồn rửa, sàn khu sơ chế
  7. 14 giờ 30: chuẩn bị nguyên liệu cho ca tối theo danh sách bếp chính ghi; giao ca bằng sổ: món gì đã sơ chế, còn bao nhiêu phần, cái gì cần dùng trước

Viết JD theo dòng giờ như vậy có hai lợi ích: người ứng tuyển hình dung được việc thật, và quản lý có sẵn bảng để kèm người mới trong tuần đầu. Nếu quán làm ca gãy (trưa và tối, nghỉ giữa), ghi rõ giờ nghỉ giữa ca.

Việc theo tuần, theo tháng và khi phát sinh

Ngoài nhịp ca, phụ bếp có một số việc lặp lại dài hơn. Đây là những việc hay bị bỏ khỏi JD rồi thành tranh cãi "việc này không phải của em".

  • Hằng tuần: vệ sinh sâu một thiết bị theo lịch (tủ mát thứ Hai, máy hút khói thứ Tư, kệ kho khô thứ Sáu); đảo hàng trong kho khô theo nguyên tắc hàng nhập trước dùng trước; kiểm và báo dụng cụ hỏng như dao cùn, thớt nứt
  • Hằng tháng: tham gia kiểm kê kho bếp cùng bếp trưởng: đếm, cân, ghi số; học một món mới hoặc một kỹ thuật sơ chế mới do bếp chính kèm
  • Khi phát sinh: hỗ trợ khu khác khi thiếu người; chuẩn bị cho tiệc đặt trước theo phiếu chuẩn bị riêng; dọn dẹp tổng sau ngày lễ
  • Không thuộc việc của phụ bếp (nên ghi ra để rõ): tự ý nêm lại món của bếp chính, tự quyết huỷ hàng giá trị lớn, nhận hàng một mình khi chưa được giao quyền ký phiếu

Dòng "không thuộc việc" ngắn nhưng giúp người mới yên tâm và giúp bếp chính không phải giải thích mỗi lần. Ở quán rất nhỏ, phụ bếp có thể kiêm rửa bát; nếu vậy viết thẳng ra, đừng để người mới phát hiện vào ngày đầu.

Phụ bếp báo cáo cho ai và được quyết gì

Phụ bếp nhận việc trực tiếp từ bếp chính của khu mình đứng, hoặc từ bếp trưởng nếu bếp nhỏ không chia khu. Trong một ca chỉ nên có một người giao việc cho phụ bếp. Hai người cùng giao (bếp chính bảo thái thịt, quản lý sảnh bảo ra bưng đồ) là nguồn gốc của chuyện phụ bếp làm dở mọi việc. JD nên ghi: "nhận việc từ [bếp chính ca], các yêu cầu khác chuyển qua bếp chính".

Quyền hạn của phụ bếp nhỏ nhưng cần ghi. Phụ bếp được từ chối dùng nguyên liệu có dấu hiệu hỏng và báo ngay, được dừng một việc nguy hiểm như dao trơn, sàn ướt, bếp ga rò, và được đề xuất cách sơ chế nhanh hơn. Phụ bếp không tự đổi định lượng, không tự đổi nhà cung cấp, không tự cho đồ ăn ra ngoài.

Người phối hợp ngoài bếp: nhân viên rửa nếu quán có tách riêng, phục vụ khi lấy món ở khu ra món, và người nhận hàng của quán. Với người mới, chỉ cần biết ba người đó là đủ để làm việc trong tuần đầu.

Yêu cầu: phần bắt buộc ít, phần dạy được nhiều

Phụ bếp là cửa vào nghề bếp. Đòi quá nhiều kinh nghiệm thì không ai ứng tuyển; đòi quá ít mà không có kế hoạch kèm thì người mới làm hỏng hàng.

NhómYêu cầuCách kiểm trước khi nhận
Bắt buộcGiấy khám sức khoẻ và tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm theo quy định hiện hành; quán có thể hỗ trợ đi làm nếu người mới chưa cóXem giấy tờ hoặc hẹn ngày bổ sung trước khi làm chính thức
Bắt buộcĐứng làm việc liên tục trong ca, bê được thùng nguyên liệu, làm được ca cuối tuần và ngày lễ theo lịchNói rõ lịch và điều kiện, để ứng viên tự xác nhận
Bắt buộcLàm theo hướng dẫn bằng lời và bằng ảnh mẫu, ghi sổ đơn giảnCho làm thử một buổi sơ chế có người kèm
Ưu tiênTừng làm bếp, căng tin hoặc quán ăn từ ba thángHỏi việc cụ thể đã làm: thái gì, nấu gì
Ưu tiênHọc trường nghề nấu ăn hoặc khoá sơ cấpXem giấy chứng nhận nếu có

Nếu quán nhận học sinh làm thêm chưa đủ 18 tuổi, Điều 143 và Điều 144 Bộ luật Lao động 2019 yêu cầu chỉ giao việc phù hợp sức khoẻ, có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ và lập sổ theo dõi riêng; Điều 143 còn dẫn tới danh mục công việc và nơi làm việc mà người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi không được làm. Ngoài trường hợp đó, đừng ghi độ tuổi vào JD; ghi đúng điều kiện công việc là đủ.

KPI gợi ý cho phụ bếp

Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Với phụ bếp, KPI nên ít, đo được bằng mắt hoặc sổ, và gắn với việc tập nghề.

Chỉ sốCách đoTần suất
Chuẩn bị xong trước giờ mở bánSố ngày khu đứng bếp đủ nguyên liệu và dụng cụ trước giờ mở theo danh sách, bếp chính tích vào bảngHằng tuần
Đúng định lượng sơ chếBếp chính cân ngẫu nhiên mười phần chia sẵn, đếm số phần nằm trong sai lệch cho phépHằng tuần
Nhãn ngày đầy đủKiểm tủ mát cuối ca, đếm hộp sơ chế không có nhãn ngày giờHằng ngày
Hàng huỷ do sơ chế saiGiá trị ghi trong sổ huỷ có lý do sơ chế hỏng, cắt sai, để quá hạnHằng tháng
Số món, kỹ thuật học đượcSố món hoặc kỹ thuật bếp chính xác nhận phụ bếp làm độc lập đượcHằng quý

Chỉ số cuối là chỗ giữ người. Phụ bếp nghỉ sớm thường vì thấy mình chỉ rửa và nhặt rau mãi. Một bảng "đã học được gì" giúp người mới thấy đường lên bếp chính, và giúp quán có người thay khi bếp chính nghỉ phép.

Phụ bếp ở quán nhỏ và ở bếp lớn

Ở quán 30 đến 50 chỗ, phụ bếp thường là người thứ hai trong bếp: vừa sơ chế, vừa rửa, vừa chia món, đôi khi nấu thay bếp chính vài món đơn giản lúc bếp chính nghỉ. JD ở đây nên ghi rộng việc nhưng phải nói rõ món nào phụ bếp được nấu độc lập, món nào không. Thiếu câu đó, khách nhận món nấu bởi người chưa được dạy và chủ quán chỉ biết khi khách phàn nàn.

Ở nhà hàng lớn hoặc bếp trung tâm, phụ bếp được xếp theo khu: phụ bếp khu nóng, khu nguội, khu bánh, khu sơ chế thịt cá. Việc hẹp hơn nhưng chuẩn hơn, có bảng định lượng in sẵn cho từng món, có ca trưởng kiểm. JD ở đây nên ghi khu làm việc, thiết bị phải dùng được (máy thái, máy xay, lò hấp), và quy định luân chuyển khu sau một thời gian để người mới học rộng.

Điểm chung của hai nơi: ghi rõ ai kèm người mới, kèm bao lâu, và sau bao lâu thì đánh giá. Thời gian thử việc theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 do hai bên thoả thuận, chỉ được thử việc một lần cho một công việc; JD không cần ghi số ngày nhưng nên ghi "đánh giá cuối thử việc dựa trên bảng kiểm tay nghề".

Lỗi hay gặp và bản JD phụ bếp gọn

"Phụ giúp bếp chính các công việc trong bếp" → "sơ chế nguyên liệu theo danh sách ca, chia phần theo định lượng, dán nhãn ngày giờ, sắp khu đứng bếp trước 10 giờ 30". Câu đầu đúng nhưng vô dụng; câu sau là việc thật.

"Làm các việc khác khi được giao" đứng một mình. Câu này cần, nhưng phải có giới hạn: "việc khác trong khu bếp do bếp chính giao". Không thì phụ bếp bị gọi ra rửa xe, dọn kho văn phòng.

Đòi "nhanh nhẹn, sạch sẽ, chịu khó" mà không định nghĩa. Ghi thay bằng việc đo được: sơ chế xong danh sách trước giờ mở bán, khu làm việc qua bảng kiểm cuối ca.

Bản JD chép được: Phụ bếp [tên quán], nhận việc từ bếp chính ca. Việc chính: nhận và kiểm hàng cùng bếp chính, sơ chế theo danh sách và định lượng, dán nhãn ngày giờ, sắp khu đứng bếp, hỗ trợ chia món giờ đông, rửa dụng cụ quay vòng, dọn và bảo quản cuối ca, giao ca bằng sổ, vệ sinh thiết bị theo lịch tuần. Bắt buộc: giấy khám sức khoẻ và tập huấn an toàn thực phẩm theo quy định hiện hành (quán hỗ trợ nếu chưa có), làm theo ca và cuối tuần. Ưu tiên: từng làm bếp hoặc học nghề nấu ăn. KPI: chuẩn bị đúng giờ, đúng định lượng, nhãn ngày đầy đủ, hàng huỷ do sơ chế, số kỹ thuật học được. Có người kèm và lộ trình lên bếp chính.

Câu hỏi thường gặp

Phụ bếp chưa có kinh nghiệm có làm được không?

Được, nếu quán có người kèm và có danh sách sơ chế rõ ràng. Phần lớn việc phụ bếp học được trong hai đến bốn tuần. JD nên ghi thẳng là nhận người chưa có kinh nghiệm và ai sẽ kèm, như vậy tin tuyển có nhiều người ứng tuyển hơn.

Phụ bếp có phải rửa bát không?

Tuỳ quán. Quán nhỏ thường gộp rửa bát vào việc phụ bếp; nhà hàng lớn có nhân viên rửa riêng. Điều quan trọng là ghi rõ trong JD để người ứng tuyển biết trước, tránh nghỉ việc trong tuần đầu vì thấy khác lời hứa.

Phụ bếp làm ca bao nhiêu tiếng là hợp lý?

JD nên ghi giờ ca thật của quán, ví dụ 7 giờ đến 15 giờ hoặc ca gãy trưa và tối. Theo Điều 109 Bộ luật Lao động 2019, làm từ 6 giờ trở lên một ngày thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục; hãy ghi giờ nghỉ đó vào lịch ca.

Có nên ghi KPI cho phụ bếp không?

Nên, nhưng ít và đơn giản: chuẩn bị đúng giờ, đúng định lượng, nhãn ngày đầy đủ. Mục đích là để người mới biết mình làm tốt hay chưa, không phải để phạt. Kèm thêm chỉ số học nghề để người mới thấy đường lên bếp chính.

Phụ bếp làm hỏng nguyên liệu có bị trừ lương không?

Không nên ghi kiểu trừ khoán trong JD. Điều 102 Bộ luật Lao động 2019 chỉ cho khấu trừ tiền lương để bồi thường thiệt hại theo Điều 129, và Điều 130 yêu cầu xét lỗi, mức thiệt hại thực tế. Cách xử lý nên nằm trong nội quy lao động.

Bao lâu thì phụ bếp lên được bếp chính?

Không có mốc chung; tuỳ tay nghề và nhu cầu của quán. Cách làm rõ ràng là lập bảng kỹ thuật và món cần làm độc lập được, bếp chính xác nhận từng mục. Đủ bảng thì xét lên bếp chính, phụ bếp tự theo dõi được mình còn thiếu gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138