Kế toán dịch vụ là nhân viên của công ty dịch vụ kế toán, được giao một danh mục khách hàng doanh nghiệp, nhận chứng từ của từng khách, ghi sổ, kê khai thuế, lập báo cáo và trả lời khách trong phạm vi hợp đồng dịch vụ. Khác kế toán nội bộ ở chỗ người này làm cho năm, mười, có khi hai mươi doanh nghiệp cùng lúc, nên JD phải xoay quanh số khách phụ trách, lịch hạn chung và cách làm việc với khách.
Bản mô tả dưới đây dành cho chủ công ty dịch vụ kế toán hoặc trưởng nhóm cần tuyển, và cho người đi làm muốn biết vị trí này khác kế toán nội bộ ra sao. Phần quyền hạn và yêu cầu bám theo đặc thù làm cho khách, không lặp lại các nghiệp vụ kế toán chung.
Mục đích, cấp báo cáo và những ai phải phối hợp
Mục đích của vị trí: mỗi khách trong danh mục được ghi sổ đủ, nộp tờ khai đúng hạn, nhận báo cáo đúng hẹn, và không có việc nào rơi vào khoảng trống giữa khách và công ty dịch vụ. Với khách, kế toán dịch vụ thường là gương mặt duy nhất của công ty dịch vụ; khách hài lòng hay chấm dứt hợp đồng phụ thuộc nhiều vào người này.
Kế toán dịch vụ báo cáo cho trưởng nhóm hoặc người soát xét của công ty dịch vụ. Hồ sơ kê khai và báo cáo của khách nên qua một bước soát xét trước khi gửi, nhất là với người mới. Ở các công ty dịch vụ được cung cấp dịch vụ kế toán, người ký chịu trách nhiệm chuyên môn phải đáp ứng điều kiện hành nghề theo quy định chuyên ngành hiện hành; nhân viên kế toán dịch vụ làm việc dưới sự soát xét của người đó.
Phối hợp nội bộ: trưởng nhóm, đồng nghiệp làm dự phòng khi nghỉ phép, bộ phận chăm sóc khách hàng nếu có. Phối hợp bên ngoài: chủ doanh nghiệp hoặc người được khách giao gửi chứng từ, thủ quỹ hay bán hàng của khách, cơ quan thuế quản lý khách khi có yêu cầu giải trình theo uỷ quyền.
Lịch một tháng cho cả danh mục khách
Khi phụ trách nhiều khách, việc chia theo tuần trong tháng hiệu quả hơn chia theo từng khách. Bảng dưới là ví dụ, mốc cụ thể tuỳ kỳ kê khai của từng khách và quy định hiện hành.
| Thời điểm | Việc cho cả danh mục | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tuần 1 | Gửi nhắc tất cả khách gửi chứng từ tháng trước; nhận, phân loại, báo ngay chứng từ thiếu hoặc không hợp lệ | Khách gửi chậm là rủi ro số một |
| Tuần 2 | Ghi sổ, đối chiếu sao kê ngân hàng của từng khách; tra cứu hoá đơn đầu vào | Ưu tiên khách kê khai theo tháng |
| Tuần 3 | Lập tờ khai theo kỳ, chuyển soát xét, gửi khách duyệt và nộp trước hạn luật định | Ghi nhật ký khách đã xác nhận lúc nào |
| Tuần 4 | Gửi khách báo cáo tóm tắt tháng (doanh thu, chi phí, thuế phải nộp, việc cần khách làm); lưu hồ sơ | Báo cáo ngắn, dễ đọc với chủ doanh nghiệp nhỏ |
| Cuối quý, cuối năm | Tạm tính thuế, đối chiếu công nợ lớn, chuẩn bị báo cáo tài chính và quyết toán | Lên lịch sớm vì mọi khách cùng cao điểm |
| Khi phát sinh | Trả lời câu hỏi của khách, hỗ trợ khi cơ quan thuế yêu cầu, cập nhật khi khách đổi ngành nghề, địa chỉ | Trả lời trong thời hạn cam kết |
Mốc của từng tuần nên ghi vào JD như mục tiêu nội bộ, còn hạn nộp thật theo quy định hiện hành. Như vậy khi quy định đổi, chỉ cần sửa lịch nội bộ, không phải sửa JD.
Quyền hạn với khách hàng: phần hay bị bỏ trống
Yêu cầu chứng từ đúng hạn. Được nhắc và yêu cầu khách gửi chứng từ trước mốc trong hợp đồng; khách gửi trễ thì được ghi nhận và báo trưởng nhóm, kèm đề xuất xử lý, ví dụ nộp tờ khai theo số liệu đã có rồi khai bổ sung.
Từ chối hạch toán chứng từ không hợp lệ. Được từ chối ghi sổ hoặc kê khai chứng từ không hợp pháp, không hợp lệ theo quy định, và giải thích cho khách bằng văn bản.
Đề nghị trưởng nhóm can thiệp. Khi khách yêu cầu làm việc ngoài phạm vi hợp đồng hoặc có dấu hiệu sai quy định, được chuyển vụ việc lên trưởng nhóm thay vì tự xử lý.
Không ký thay khách. Không ký, không xác nhận thay người đại diện của khách; chỉ nộp hồ sơ khi đã có xác nhận hoặc uỷ quyền đúng hình thức.
Bảo mật dữ liệu khách. Không chia sẻ số liệu, tài khoản truy cập của khách này cho khách khác hay người ngoài; không lưu dữ liệu khách trên thiết bị cá nhân nếu công ty không cho phép.
Tạm dừng khi khách không xác nhận. Được tạm dừng nộp hồ sơ khi khách chưa xác nhận số liệu, sau khi đã nhắc ít nhất hai lần bằng văn bản, và báo trưởng nhóm trước hạn ít nhất hai ngày làm việc. Ghi rõ điều này giúp kế toán không bị đặt vào thế phải nộp số liệu chưa ai duyệt.
Yêu cầu bắt buộc và ưu tiên
Điểm khác với kế toán nội bộ là phần sắp xếp công việc và giao tiếp với khách. Hai nhóm yêu cầu:
- Bắt buộc: tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành kế toán; đã tự kê khai thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân; ghi sổ và lập báo cáo tài chính cho doanh nghiệp nhỏ.
- Bắt buộc: quản lý được lịch hạn cho nhiều đơn vị cùng lúc bằng bảng theo dõi, không để sót hạn.
- Bắt buộc: viết thư cho khách ngắn, lịch sự, nêu rõ việc khách cần làm và hạn chót.
- Bắt buộc: dùng được nhiều phần mềm kế toán khác nhau vì mỗi khách có thể dùng một loại.
- Ưu tiên: từng làm cho khách ở nhiều ngành (thương mại, dịch vụ, xây dựng, nhà hàng).
- Ưu tiên: có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ hành nghề theo quy định chuyên ngành hiện hành, cho người muốn lên vị trí soát xét.
Không ghi điều kiện về tuổi, giới tính, ngoại hình, nơi sinh, tình trạng hôn nhân. Nếu công việc cần đi lại tới văn phòng khách, ghi tần suất và phạm vi đi lại, để ứng viên tự cân nhắc, thay vì yêu cầu "có phương tiện riêng" như một điều kiện loại.
KPI gợi ý cho kế toán dịch vụ
Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Số khách phụ trách không phải KPI mà là định mức khối lượng; nên quy đổi khách theo độ phức tạp.
| Chỉ số | Cách đo | Tần suất |
|---|---|---|
| Tờ khai nộp đúng hạn nội bộ | Số tờ khai nộp trước mốc nội bộ chia tổng tờ khai của danh mục | Tháng |
| Tiền phạt, chậm nộp do lỗi dịch vụ | Tổng tiền khách bị phạt do lỗi của kế toán dịch vụ, tách khỏi lỗi do khách gửi chứng từ trễ | Quý |
| Phản hồi khách đúng hạn | Số câu hỏi trả lời trong thời hạn cam kết chia tổng câu hỏi | Tháng |
| Hồ sơ qua soát xét không phải sửa | Số bộ hồ sơ qua soát xét lần đầu không phải làm lại | Tháng |
| Khách gia hạn hợp đồng | Số khách trong danh mục gia hạn chia số khách tới kỳ gia hạn | Năm |
Ví dụ quy đổi: khách thương mại nhỏ ít hoá đơn tính 1 điểm, khách có kho nhiều mã hàng tính 2 điểm, khách xây dựng theo công trình tính 3 điểm. Một người phụ trách 20 điểm có thể là 20 khách nhỏ hoặc 7 khách phức tạp. Ghi cách quy đổi vào JD giúp chia việc công bằng.
Văn phòng nhỏ và công ty lớn khác nhau ở đâu
Văn phòng dịch vụ 5 người: mỗi kế toán làm trọn khách từ nhận chứng từ tới quyết toán, chủ văn phòng tự soát xét. JD cần ghi rõ ai làm dự phòng khi một người nghỉ, vì khách không chờ được qua kỳ hạn. Cũng nên ghi giờ nhận cuộc gọi của khách, tránh tình trạng khách nhắn lúc mười giờ đêm và mong trả lời ngay.
Công ty dịch vụ 50 kế toán: thường chia nhóm theo ngành hoặc theo quy mô khách, có nhân viên nhập liệu riêng, kế toán dịch vụ tập trung vào kiểm tra, kê khai, báo cáo và làm việc với khách. JD khi đó ghi nhóm ngành, định mức điểm, cấp soát xét, và quy trình bàn giao khách khi luân chuyển người.
Ở cả hai quy mô, rủi ro lớn nhất là ranh giới trách nhiệm với khách. Hợp đồng dịch vụ nói gì thì JD phải khớp: nếu hợp đồng không gồm làm thủ tục bảo hiểm cho người lao động của khách, kế toán dịch vụ cần biết để từ chối lịch sự, không âm thầm làm thêm rồi chịu trách nhiệm khi sai.
Lỗi hay gặp khi viết JD và bản JD gọn
Ba câu hay thấy trong tin tuyển kế toán dịch vụ và cách viết lại, tiếp theo là bản JD gọn.
| Câu chung chung | Câu rõ |
|---|---|
| Làm sổ sách cho các công ty khách hàng | Ghi sổ, kê khai, lập báo cáo cho danh mục khách tương đương (…) điểm khối lượng |
| Hỗ trợ khách hàng nhiệt tình | Trả lời câu hỏi của khách trong một ngày làm việc; gửi báo cáo tóm tắt tháng trước ngày (…) |
| Đi gặp khách khi cần | Đến văn phòng khách khoảng (…) lần mỗi tháng trong khu vực (…) |
| Bản JD gọn, phần 1 | Chức danh: Kế toán dịch vụ. Báo cáo cho: trưởng nhóm. Mục đích: khách trong danh mục được ghi sổ đủ, nộp tờ khai đúng hạn, nhận báo cáo đúng hẹn. Nhiệm vụ: nhắc và nhận chứng từ tuần 1; ghi sổ, đối chiếu tuần 2; lập tờ khai, chuyển soát xét, nộp trước hạn tuần 3; gửi báo cáo tóm tắt tuần 4; quyết toán năm theo lịch nhóm. |
| Bản JD gọn, phần 2 | Quyền: yêu cầu chứng từ đúng hạn, từ chối chứng từ không hợp lệ, chuyển vụ việc ngoài phạm vi lên trưởng nhóm; không ký thay khách; bảo mật dữ liệu khách. Bắt buộc: chuyên ngành kế toán, đã tự kê khai và lập báo cáo tài chính, quản lý nhiều hạn cùng lúc. KPI gợi ý: tờ khai đúng hạn, phản hồi khách đúng hạn, hồ sơ qua soát xét lần đầu. |
Câu hỏi thường gặp
Kế toán dịch vụ khác kế toán nội bộ thế nào?
Kế toán nội bộ làm cho một doanh nghiệp, ngồi cùng các phòng và lấy chứng từ trực tiếp. Kế toán dịch vụ làm cho nhiều doanh nghiệp theo hợp đồng, phụ thuộc vào việc khách gửi chứng từ, và phải quản lý nhiều lịch hạn cùng lúc, nên kỹ năng sắp xếp và giao tiếp quan trọng hơn.
Một kế toán dịch vụ phụ trách bao nhiêu khách là vừa?
Không có con số chung vì độ phức tạp khác nhau. Cách hợp lý là quy đổi khách theo điểm khối lượng: ít hoá đơn, có kho, theo công trình, rồi đặt định mức điểm cho mỗi người dựa trên số liệu thực tế của công ty dịch vụ.
Khách gửi chứng từ trễ thì trách nhiệm thuộc ai?
Hợp đồng dịch vụ nên ghi mốc khách phải gửi chứng từ và hậu quả khi trễ. Kế toán dịch vụ cần lưu bằng chứng đã nhắc và thời điểm nhận chứng từ, để khi có tiền phạt thì xác định được lỗi thuộc bên nào.
Kế toán dịch vụ có cần chứng chỉ hành nghề không?
Nhân viên làm dưới sự soát xét thường không bắt buộc. Người ký chịu trách nhiệm chuyên môn và công ty cung cấp dịch vụ kế toán phải đáp ứng điều kiện theo quy định chuyên ngành hiện hành; nên kiểm tra văn bản mới nhất khi ghi vào JD.
Làm sao giữ bảo mật khi một người làm cho nhiều khách?
Ghi vào JD và quy chế: mỗi khách một thư mục riêng, phân quyền truy cập theo danh mục, không dùng chung tài khoản, không chuyển số liệu của khách này cho khách khác làm mẫu, và thu hồi quyền ngay khi người phụ trách đổi.