DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Công nghệ thông tin

Mô tả công việc quản trị hệ thống mạng: nhiệm vụ, quyền quản trị và KPI gợi ý

JD quản trị hệ thống mạng mẫu cho văn phòng nhiều tầng, nhiều chi nhánh: việc theo lịch, ranh giới với hỗ trợ kỹ thuật, phân cấp quyền, KPI và bản JD gọn.

A Vietnamese network administrator kneeling beside an open wall-mounted network cabinet in a quiet office storeroom, tracing blue cables with one hand, low angle, cool white light

Quản trị hệ thống mạng là người giữ cho hạ tầng công nghệ của công ty, gồm đường truyền, thiết bị mạng, máy chủ, tài khoản người dùng, sao lưu và phân quyền, chạy liên tục và an toàn; JD vị trí này phải gắn với danh sách tài sản cụ thể và thời gian khôi phục khi có sự cố. Người làm nghề hay gọi là system admin hoặc quản trị viên hệ thống.

Khác với nhân viên hỗ trợ kỹ thuật xử lý yêu cầu của từng người dùng, quản trị hệ thống lo phần nền chung: khi mạng cả tầng mất, khi máy chủ tệp đầy, khi một tài khoản bị lộ mật khẩu. Phần dưới mô tả vị trí này cho một doanh nghiệp vừa, kèm bảng phân ranh giới, lịch việc, quyền quản trị, KPI và bản JD rút gọn.

Vị trí này chịu trách nhiệm cho những gì

Cách viết mục đích tốt nhất là gắn với danh sách tài sản. Ví dụ một công ty thương mại 85 người, văn phòng chính ba tầng và hai chi nhánh, có hai đường truyền internet, mười hai thiết bị chuyển mạch, mười bốn điểm phát không dây, một máy chủ tệp, một máy chủ ứng dụng kế toán chạy nội bộ, hệ thống camera và tổng đài nội bộ. Mục đích vị trí: "Bảo đảm hạ tầng mạng, máy chủ và tài khoản người dùng của văn phòng chính và hai chi nhánh hoạt động liên tục trong giờ làm việc, sao lưu đầy đủ và khôi phục được trong thời gian cam kết."

Khi có danh sách tài sản, ứng viên biết ngay quy mô mình sẽ nhận. Người quản lý cũng có căn cứ để hỏi: thiết bị nào hết hạn bảo hành, đường truyền nào chưa có dự phòng, máy chủ nào chưa có bản sao lưu ngoài văn phòng. Nên đính kèm danh sách tài sản như phụ lục của JD và cập nhật mỗi khi mua sắm.

Quản trị hệ thống thường báo cáo cho trưởng phòng công nghệ thông tin; công ty chưa có phòng riêng thì báo cáo cho giám đốc hành chính hoặc giám đốc vận hành. Đầu mối phối hợp: nhân viên hỗ trợ kỹ thuật nhận yêu cầu từ người dùng, kế toán phụ trách hợp đồng với nhà cung cấp đường truyền và thiết bị, nhân sự báo người vào và nghỉ việc để mở hoặc khoá tài khoản, các nhà cung cấp dịch vụ bảo trì bên ngoài.

Ranh giới với hỗ trợ kỹ thuật và nhà cung cấp

Ở doanh nghiệp vừa, ba bên dưới hay đùn việc cho nhau. Bảng phân rõ ai làm, ai duyệt giúp JD không chồng chéo.

ViệcQuản trị hệ thốngHỗ trợ kỹ thuậtNhà cung cấp ngoài
Một máy tính không vào được mạngHỗ trợ khi lỗi nằm ở thiết bị mạngTiếp nhận, xử lý tại chỗKhông
Cả một tầng mất mạngChịu trách nhiệm chínhBáo tình hình người dùngGọi khi lỗi thiết bị cần thay
Mở và khoá tài khoản nhân viênThiết lập quy trình, cấp quyền đặc biệtThực hiện theo phiếu của nhân sựKhông
Sao lưu máy chủChịu trách nhiệm chính, kiểm thử khôi phụcKhôngCung cấp kho lưu ngoài nếu thuê
Đường truyền internet chập chờnĐo, khoanh vùng, làm việc với nhà mạngBáo khi người dùng phàn nànSửa phần thuộc nhà mạng
Mua thiết bị mớiĐề xuất cấu hình, so sánh báo giáGóp ý nhu cầu người dùngBáo giá, giao hàng
Cập nhật bản vá hệ điều hành máy chủLên lịch, thực hiện, kiểm sau cập nhậtBáo người dùng lịch gián đoạnKhông

Nếu công ty chỉ có một người làm cả quản trị hệ thống lẫn hỗ trợ kỹ thuật, vẫn nên giữ bảng này trong JD và ghi rõ người đó kiêm cả hai cột. Khi công ty lớn lên, bảng là căn cứ để tách vị trí.

Lịch việc theo tần suất

Việc của quản trị hệ thống phần lớn là phòng ngừa, nên lịch định kỳ quan trọng hơn danh sách việc chung chung.

  • Hằng ngày: kiểm bảng giám sát thiết bị và máy chủ đầu giờ; xác nhận các tác vụ sao lưu đêm trước chạy thành công; xem cảnh báo đăng nhập bất thường; xử lý yêu cầu cấp quyền do hỗ trợ kỹ thuật chuyển lên.
  • Hằng tuần: rà dung lượng ổ đĩa máy chủ và thiết bị lưu trữ camera; cập nhật bản vá cho máy trạm theo nhóm; đối chiếu danh sách tài khoản với danh sách nhân sự đang làm việc.
  • Hằng tháng: thử khôi phục một bản sao lưu ngẫu nhiên ra môi trường riêng và ghi thời gian khôi phục; cập nhật bản vá cho máy chủ trong khung giờ đã báo trước; báo cáo tình trạng hạ tầng một trang cho cấp trên.
  • Hằng quý: rà quyền truy cập thư mục dùng chung theo phòng ban; kiểm hạn bảo hành, hạn bản quyền, hạn tên miền và chứng chỉ bảo mật; diễn tập chuyển sang đường truyền dự phòng.
  • Hằng năm: lập kế hoạch thay thế thiết bị hết khấu hao; cập nhật sơ đồ mạng và danh sách tài sản; rà lại quy trình xử lý sự cố.
  • Khi phát sinh: xử lý sự cố mất mạng, máy chủ ngừng, nghi ngờ bị xâm nhập hoặc mã độc tống tiền; mở văn phòng hoặc chi nhánh mới; chuyển văn phòng; khoá ngay tài khoản khi nhân viên nghỉ việc.

Mỗi việc định kỳ nên có nơi ghi lại đã làm, ngày nào, kết quả gì. Đây cũng là bằng chứng để đánh giá cuối kỳ thay vì dựa vào cảm giác "mạng dạo này ổn".

Quyền hạn và phân cấp quyền quản trị

Giữ tài khoản quản trị cao nhất theo quy trình hai người. Mật khẩu quản trị gốc lưu trong két hoặc kho mật khẩu công ty, giám đốc hoặc trưởng phòng giữ một bản. Quản trị hệ thống dùng tài khoản quản trị riêng có ghi nhật ký, không dùng chung.

Được ngắt kết nối thiết bị nghi nhiễm mã độc ngay lập tức. Không cần xin phép trước, báo cáo ngay sau đó. Vài phút chậm trễ có thể làm mã độc lan ra máy chủ tệp.

Được từ chối cấp quyền vượt mức. Yêu cầu quyền truy cập thư mục của phòng khác phải có trưởng phòng sở hữu dữ liệu duyệt; quản trị hệ thống được trả lại yêu cầu chưa có duyệt.

Lên lịch gián đoạn có báo trước. Được tạm dừng dịch vụ để bảo trì ngoài giờ sau khi báo trước ít nhất hai ngày làm việc; trường hợp vá lỗ hổng khẩn được rút ngắn thời gian báo.

Đề xuất mua sắm, không tự duyệt chi. Đề xuất cấu hình và so sánh ít nhất hai báo giá; quyết định chi thuộc cấp có thẩm quyền theo quy chế tài chính của công ty.

Yêu cầu bắt buộc và ưu tiên

Bắt buộc: hiểu mô hình mạng, địa chỉ mạng, chia mạng con, mạng ảo nội bộ; cấu hình được thiết bị chuyển mạch, định tuyến, tường lửa và điểm phát không dây ở mức doanh nghiệp vừa. Quản trị được ít nhất một hệ điều hành máy chủ phổ biến và dịch vụ thư mục người dùng. Thiết lập và kiểm thử được sao lưu, khôi phục. Đọc được nhật ký thiết bị để khoanh vùng sự cố. Viết được hướng dẫn ngắn cho người dùng và cho người kế nhiệm.

Ưu tiên: từng quản trị hệ thống có từ hai địa điểm trở lên nối với nhau; biết viết kịch bản tự động hoá việc lặp lại; từng xử lý sự cố mã độc hoặc khôi phục sau mất dữ liệu; có kinh nghiệm với dịch vụ đám mây cho doanh nghiệp; có chứng chỉ chuyên môn về mạng hoặc hệ thống. Chứng chỉ chỉ nên đặt ở mức ưu tiên, vì kinh nghiệm vận hành thực tế quan trọng hơn.

Một yêu cầu nên ghi thẳng: có thể xử lý sự cố ngoài giờ theo lịch trực và có chế độ bù. Ghi rõ từ đầu tốt hơn để ứng viên phát hiện sau. Không đưa điều kiện về giới tính hay sức khoẻ kiểu "nam, khoẻ để mang vác thiết bị": việc mang vác thiết bị nặng có thể nhờ hỗ trợ, và điều kiện đó dẫn tới phân biệt đối xử bị cấm tại Điều 8 Bộ luật Lao động 2019.

KPI gợi ý cho quản trị hệ thống mạng

Chỉ số dưới là gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Với vị trí phòng ngừa, nên đo cả kết quả (hệ thống chạy được bao lâu) lẫn việc làm (đã thử khôi phục chưa).

Chỉ sốCách đoTần suất
Thời gian hoạt động của dịch vụ chínhSố giờ dịch vụ mạng, máy chủ tệp, phần mềm kế toán chạy được trong giờ làm việc chia cho tổng giờ làm việcHằng tháng
Thời gian khôi phục sự cốTừ lúc nhận báo sự cố mức cao đến lúc dịch vụ chạy lại, trung bình các sự cốHằng quý
Thử khôi phục sao lưuSố lần thử khôi phục thành công trên số lần đã lên kế hoạchHằng quý
Độ khớp tài khoản và nhân sựSố tài khoản còn hoạt động của người đã nghỉ việc khi đối chiếuHằng tháng
Tỷ lệ máy được váSố máy chủ và máy trạm đã cài bản vá bảo mật mới nhất trên tổng số máyHằng tháng

Ví dụ: tháng có 22 ngày làm việc, mỗi ngày 9 tiếng, tổng 198 giờ; máy chủ tệp ngừng 3 giờ vì hỏng ổ đĩa; thời gian hoạt động là 195 trên 198, khoảng 98,5%. Mục tiêu hợp lý tuỳ ngân sách dự phòng: không có máy chủ dự phòng thì khó đòi 99,9%.

Công ty nhỏ, công ty lớn và lỗi hay gặp khi viết JD

Công ty nhỏ: một người kiêm quản trị hệ thống, hỗ trợ kỹ thuật, quản lý camera, máy in, thậm chí mua mực in. JD nên ghi tỷ trọng và nêu những việc thuê ngoài, để người làm không gánh hết.

Công ty lớn: tách thành quản trị mạng, quản trị máy chủ, quản trị dịch vụ đám mây, có trực luân phiên và quy trình thay đổi cấu hình cần duyệt. JD tập trung vào phạm vi hẹp và mức tự quyết.

Lỗi "Quản lý toàn bộ hệ thống IT của công ty". Sửa thành danh sách tài sản cụ thể và thời gian khôi phục cam kết cho từng dịch vụ chính.

Lỗi bỏ trống phần sao lưu. Nhiều JD không nhắc tới thử khôi phục; đến khi mất dữ liệu mới biết bản sao lưu hỏng từ lâu. Ghi việc thử khôi phục thành nhiệm vụ hằng tháng.

Lỗi không nói về trực ngoài giờ. Hạ tầng hỏng không chọn giờ. Ghi lịch trực và chế độ bù rõ ràng là cách giữ người lâu dài.

Bản JD gọn có thể chép

  • Chức danh: Quản trị hệ thống mạng. Báo cáo cho: (Trưởng phòng công nghệ thông tin / Giám đốc vận hành).
  • Mục đích: Bảo đảm hạ tầng mạng, máy chủ, tài khoản người dùng của (văn phòng chính và các chi nhánh) hoạt động liên tục, sao lưu đầy đủ, khôi phục được trong (4) giờ với dịch vụ chính.
  • Hằng ngày: kiểm giám sát và kết quả sao lưu; xem cảnh báo đăng nhập; xử lý yêu cầu cấp quyền đã duyệt.
  • Hằng tuần: rà dung lượng; vá máy trạm theo nhóm; đối chiếu tài khoản với danh sách nhân sự.
  • Hằng tháng: thử khôi phục sao lưu; vá máy chủ theo lịch báo trước; báo cáo tình trạng hạ tầng.
  • Hằng quý và năm: rà quyền thư mục; kiểm hạn bảo hành, bản quyền, tên miền; diễn tập đường truyền dự phòng; kế hoạch thay thiết bị.
  • Quyền hạn: ngắt thiết bị nghi nhiễm mã độc ngay; từ chối cấp quyền chưa được duyệt; lên lịch gián đoạn có báo trước; đề xuất mua sắm.
  • Bắt buộc: cấu hình mạng doanh nghiệp vừa; quản trị một hệ điều hành máy chủ và dịch vụ thư mục; sao lưu, khôi phục; đọc nhật ký thiết bị.
  • Ưu tiên: hệ thống nhiều địa điểm; viết kịch bản tự động; từng xử lý mã độc; dịch vụ đám mây doanh nghiệp.
  • KPI gợi ý: thời gian hoạt động dịch vụ chính; thời gian khôi phục; thử khôi phục sao lưu; tài khoản người nghỉ việc còn hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

Quản trị hệ thống mạng và hỗ trợ kỹ thuật có nên là một người không?

Với công ty dưới khoảng 40 người, một người kiêm cả hai thường đủ. Khi số yêu cầu hỗ trợ hằng ngày chiếm quá nửa thời gian và việc phòng ngừa như thử khôi phục bị bỏ, đó là lúc nên tách thành hai vị trí.

JD quản trị hệ thống có cần ghi danh sách thiết bị không?

Nên có, dạng phụ lục. Danh sách thiết bị và dịch vụ giúp ứng viên hiểu quy mô, giúp người quản lý đặt KPI sát thực tế và giúp bàn giao khi người làm nghỉ việc.

Có nên giao toàn bộ mật khẩu quản trị cho một người không?

Không nên. Mật khẩu quản trị cao nhất cần có bản lưu do cấp trên giữ, và mọi thao tác quản trị nên dùng tài khoản riêng có ghi nhật ký. Cách này bảo vệ công ty và bảo vệ cả người quản trị khi có sự cố.

Thời gian hoạt động 99,9% có phù hợp với văn phòng nhỏ không?

Thường không thực tế nếu chỉ có một đường truyền và một máy chủ không dự phòng. Hãy đặt mục tiêu theo hạ tầng hiện có, và nếu muốn số cao hơn thì đầu tư dự phòng trước rồi mới nâng KPI.

Quản trị hệ thống có phải chịu trách nhiệm an toàn thông tin không?

Ở công ty nhỏ, quản trị hệ thống thường lo luôn phần an toàn thông tin cơ bản như vá lỗi, phân quyền, sao lưu. Công ty lớn hoặc có dữ liệu nhạy cảm nên có vị trí an toàn thông tin riêng để đặt chính sách và kiểm tra độc lập.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138