Trợ lý tổng giám đốc ở công ty có ban điều hành làm ba việc chính: bảo đảm các chỉ đạo của tổng giám đốc được giao đúng người, có hạn và được theo dõi đến khi xong; chuẩn bị nội dung cho các cuộc họp điều hành; và thực hiện một số dự án chuyên đề tổng giám đốc giao. Vị trí này gần với vai trò "chief of staff" (chánh văn phòng điều hành) hơn là thư ký, nên JD phải nói rõ quyền yêu cầu thông tin và giới hạn không được tự ra quyết định.
Ví dụ trong bài là một công ty khoảng 600 người, ban điều hành gồm tổng giám đốc và 5 giám đốc khối, có thư ký riêng lo lịch và hành chính. Ở công ty 30 đến 100 người, vị trí trợ lý giám đốc kiêm luôn lịch, văn bản và đối ngoại thì nên dùng bản JD trợ lý giám đốc doanh nghiệp vừa và nhỏ, không dùng bản này.
Trợ lý tổng giám đốc khác thư ký và khác trợ lý giám đốc ở công ty nhỏ
Ở công ty lớn, ba vai trò này tách hẳn. Thư ký lo lịch làm việc, đón khách, văn bản đi đến, hậu cần cuộc họp. Trợ lý giám đốc ở công ty nhỏ thường gom cả việc thư ký lẫn theo dõi việc. Trợ lý tổng giám đốc ở công ty có ban điều hành gần như không làm hậu cần; người này làm việc với nội dung: cuộc họp bàn gì, số liệu nào cần, quyết định nào đã ra và ai đang làm.
Một phép thử nhanh để biết công ty cần vị trí nào: liệt kê việc tổng giám đốc than phiền nhiều nhất. Nếu là "lịch lộn xộn, khách đến không ai đón", đó là thư ký. Nếu là "họp xong không ai làm, tháng sau hỏi lại vẫn y nguyên", đó là trợ lý tổng giám đốc. Viết JD sai loại, công ty sẽ tuyển người có kỹ năng không khớp và cả hai bên đều thất vọng sau ba tháng.
Vì vậy câu mục đích trong JD nên viết thẳng: "Bảo đảm chỉ đạo của tổng giám đốc và quyết định của ban điều hành được thực hiện đúng hạn, có số liệu để theo dõi; giúp tổng giám đốc dành thời gian cho các việc chỉ tổng giám đốc làm được." Câu sau là thước đo thật: nếu tổng giám đốc vẫn phải tự đi hỏi từng giám đốc khối về tiến độ, vị trí chưa làm đúng việc.
Nhiệm vụ theo tần suất
Bảng dưới gắn mỗi việc với sản phẩm đầu ra. Ở vị trí này, đầu ra hữu hình là cách duy nhất để đánh giá, vì phần lớn công việc diễn ra trong hậu trường.
| Tần suất | Việc | Sản phẩm đầu ra |
|---|---|---|
| Hằng ngày | Ghi các chỉ đạo mới của tổng giám đốc vào sổ theo dõi, xác nhận người nhận và hạn; lọc các đề xuất gửi lên, trả lại đề xuất thiếu thông tin | Sổ theo dõi chỉ đạo cập nhật trong ngày |
| Hằng tuần | Gửi bản tổng hợp tiến độ chỉ đạo trước họp ban điều hành; chuẩn bị chương trình và tài liệu họp; ghi kết luận họp | Kết luận họp gửi trong 24 giờ, mỗi việc có người và hạn |
| Hằng tháng | Tổng hợp báo cáo các khối thành một bản cho tổng giám đốc; rà các việc trễ hạn quá 2 tuần và đề xuất xử lý | Báo cáo tổng hợp tháng 3 đến 4 trang |
| Hằng quý | Chuẩn bị họp đánh giá quý, kế hoạch quý sau; rà danh sách dự án chiến lược | Bộ tài liệu họp quý |
| Hằng năm | Điều phối quy trình lập kế hoạch năm giữa các khối; chuẩn bị nội dung trình hội đồng quản trị nếu có | Lịch lập kế hoạch và bản tổng hợp kế hoạch năm |
| Khi phát sinh | Làm dự án chuyên đề: phân tích một vấn đề, so sánh phương án, đề xuất; điều phối xử lý khủng hoảng giữa các khối | Báo cáo chuyên đề có đề xuất |
Sổ theo dõi chỉ đạo là công cụ trung tâm. Mỗi dòng gồm: ngày giao, nội dung, người chịu trách nhiệm, hạn, trạng thái, ghi chú. Không cần phần mềm phức tạp; một bảng tính chung có phân quyền xem là đủ. Quan trọng là chỉ một người cập nhật và mọi giám đốc khối đều biết đó là nguồn duy nhất.
Quyền hạn: được yêu cầu, không được quyết
Được yêu cầu thông tin. Yêu cầu các khối cung cấp số liệu, tiến độ, tài liệu phục vụ tổng giám đốc trong thời hạn hợp lý, thường là 2 ngày làm việc. JD nên ghi rõ quyền này, vì trợ lý đi hỏi số liệu giám đốc khối mà không có văn bản thì dễ bị coi là xen vào.
Được trả lại đề xuất thiếu. Trả lại tờ trình, đề xuất gửi tổng giám đốc khi thiếu số liệu, thiếu ý kiến của khối liên quan hoặc sai mẫu, kèm lý do cụ thể.
Được sắp thứ tự ưu tiên. Xếp thứ tự các việc chờ tổng giám đốc xử lý theo tiêu chí đã thống nhất: hạn pháp lý, giá trị, ảnh hưởng đến khách hàng.
Không được quyết thay. Không phê duyệt, không ký thay, không truyền đạt chỉ đạo bằng lời khi chưa có xác nhận của tổng giám đốc. Mọi chỉ đạo truyền đạt phải có dấu vết bằng văn bản hoặc tin nhắn công việc.
Không quản lý trực tiếp các khối. Trợ lý không phải cấp trên của giám đốc khối; khi việc trễ, trợ lý báo tổng giám đốc chứ không tự xử lý người chậm.
Bảo mật. Tiếp cận thông tin nhạy cảm như kế hoạch nhân sự cấp cao, giá trị hợp đồng, tình hình tài chính; JD nên dẫn chiếu cam kết bảo mật riêng.
Yêu cầu bắt buộc và ưu tiên
Người làm tốt vị trí này thường có nền tảng phân tích hoặc quản lý dự án, không nhất thiết từ hành chính:
- Bắt buộc: viết tóm tắt rõ ràng, đọc một báo cáo 20 trang và rút được một trang ý chính; đọc hiểu báo cáo tài chính quản trị ở mức cơ bản; từng theo dõi tiến độ công việc của nhiều bộ phận cùng lúc; giữ bí mật thông tin.
- Bắt buộc: có ít nhất 3 năm làm việc ở một trong các mảng: phân tích kinh doanh, quản lý dự án, tư vấn, kế hoạch, hoặc trợ lý cho cấp giám đốc ở công ty trên 200 người.
- Ưu tiên: từng làm ở hai khối khác nhau trong doanh nghiệp; từng điều phối lập kế hoạch năm; sử dụng thành thạo bảng tính và công cụ trình chiếu; đọc tài liệu chuyên môn bằng tiếng Anh nếu công ty có đối tác nước ngoài.
- Không đặt: yêu cầu ngoại hình, giới tính, tuổi, tình trạng hôn nhân. Nếu cần đi công tác cùng tổng giám đốc, mô tả tần suất thực tế, ví dụ "khoảng 3 đến 4 chuyến mỗi quý, mỗi chuyến 2 ngày".
Câu hỏi tuyển dụng hiệu quả cho vị trí này là đưa một kết luận họp viết lộn xộn và yêu cầu viết lại thành danh sách việc, người, hạn trong 20 phút. Kết quả cho thấy ngay khả năng tóm tắt và tư duy giao việc.
KPI gợi ý cho trợ lý tổng giám đốc
Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Lưu ý trợ lý không chịu trách nhiệm việc của các khối, mà chịu trách nhiệm việc theo dõi có chặt và kịp hay không.
| Chỉ số | Cách đo | Tần suất |
|---|---|---|
| Kết luận họp gửi đúng hạn | Số cuộc họp ban điều hành có kết luận gửi trong 24 giờ chia tổng số cuộc | Tháng |
| Độ đầy đủ sổ theo dõi | Số chỉ đạo có người nhận và hạn rõ ràng chia tổng chỉ đạo ghi nhận | Tháng |
| Cảnh báo trễ hạn sớm | Số việc trễ được báo tổng giám đốc trước hạn ít nhất 3 ngày chia tổng việc trễ | Tháng |
| Đề xuất bị trả lại ở cấp tổng giám đốc | Số tờ trình đã qua trợ lý nhưng tổng giám đốc vẫn trả vì thiếu thông tin | Tháng |
| Dự án chuyên đề | Số dự án hoàn thành đúng hạn, tổng giám đốc đánh giá dùng được | Quý |
| Đánh giá của giám đốc khối | Khảo sát ngắn mỗi quý: trợ lý có giúp phối hợp dễ hơn không | Quý |
Chỉ số "đề xuất bị trả lại ở cấp tổng giám đốc" đo đúng giá trị của khâu lọc. Nếu tổng giám đốc vẫn phải trả lại nhiều tờ trình, trợ lý chưa lọc kỹ; nếu không còn tờ trình nào bị trả mà các khối than phiền bị trả quá nhiều, trợ lý đang lọc quá chặt.
Lỗi hay gặp và bản JD gọn có thể chép
Lỗi thứ nhất: "hỗ trợ tổng giám đốc trong mọi công việc", câu này làm trợ lý thành người làm mọi việc vặt và không ai đo được. Nên viết "theo dõi chỉ đạo, chuẩn bị họp điều hành, thực hiện dự án chuyên đề". Lỗi thứ hai: "thay mặt tổng giám đốc làm việc với các phòng ban", câu này tạo ra quyền ngầm và mâu thuẫn với giám đốc khối; nên viết "truyền đạt chỉ đạo đã được tổng giám đốc xác nhận bằng văn bản". Lỗi thứ ba: thiếu mục bảo mật trong khi trợ lý đọc mọi tài liệu nhạy cảm.
Ở công ty 200 đến 300 người, vị trí này thường kiêm thêm quản lý văn phòng ban giám đốc và một thư ký; JD thêm phần quản lý người. Ở tập đoàn lớn, vị trí có thể là trưởng văn phòng tổng giám đốc với vài chuyên viên bên dưới.
Bản gọn có thể chép. Chức danh: Trợ lý tổng giám đốc. Báo cáo: Tổng giám đốc. Mục đích: bảo đảm chỉ đạo và quyết định của ban điều hành được thực hiện đúng hạn, có số liệu theo dõi. Nhiệm vụ: cập nhật sổ theo dõi chỉ đạo hằng ngày; chuẩn bị họp và gửi kết luận trong 24 giờ; báo cáo tổng hợp tháng; điều phối lập kế hoạch năm; dự án chuyên đề. Quyền hạn: yêu cầu số liệu từ các khối trong 2 ngày làm việc; trả lại đề xuất thiếu thông tin; không phê duyệt, không ký thay. Yêu cầu: kỹ năng tóm tắt, đọc báo cáo quản trị, kinh nghiệm phân tích hoặc quản lý dự án từ 3 năm; giữ bí mật. KPI: kết luận họp đúng hạn, độ đầy đủ sổ theo dõi, cảnh báo trễ sớm, đề xuất bị trả lại, dự án chuyên đề.
Câu hỏi thường gặp
Trợ lý tổng giám đốc có phải là chief of staff không?
Ở nhiều công ty lớn, hai vai trò gần giống nhau: điều phối ban điều hành, theo dõi chỉ đạo, làm dự án chuyên đề. Tên gọi khác nhau theo doanh nghiệp, nên JD cần mô tả phạm vi việc thay vì dựa vào tên chức danh.
Trợ lý tổng giám đốc có quyền giao việc cho giám đốc khối không?
Không có quyền tự giao việc. Trợ lý chỉ truyền đạt chỉ đạo đã được tổng giám đốc xác nhận và theo dõi tiến độ. Khi việc trễ, trợ lý báo tổng giám đốc để người có thẩm quyền xử lý.
Công ty bao nhiêu người thì cần trợ lý tổng giám đốc tách khỏi thư ký?
Thường khi có ban điều hành từ bốn giám đốc khối trở lên và họp điều hành đều đặn hằng tuần. Lúc đó khối lượng theo dõi chỉ đạo đủ lớn để cần một người chuyên trách, tách khỏi phần lịch và hành chính.
KPI của trợ lý tổng giám đốc có tính theo kết quả các khối không?
Không nên. Trợ lý không kiểm soát được kết quả của các khối. KPI nên đo việc theo dõi có chặt và kịp không, như kết luận họp đúng hạn, sổ theo dõi đầy đủ và cảnh báo trễ hạn sớm.
Nên kiểm tra năng lực ứng viên trợ lý tổng giám đốc thế nào?
Bài tập thực tế hiệu quả nhất: đưa một kết luận họp lộn xộn hoặc một báo cáo dài, yêu cầu viết lại thành một trang ý chính và danh sách việc có người, có hạn trong thời gian ngắn.