Sales admin (nhân viên hỗ trợ kinh doanh) lo phần giấy tờ, số liệu và điều phối phía sau của phòng kinh doanh: nhập và kiểm đơn hàng, soạn báo giá và hợp đồng theo mẫu, theo dõi giao hàng, phối hợp xuất hoá đơn, làm báo cáo doanh số. JD của vị trí này nên mô tả theo luồng một đơn hàng đi qua tay họ, kèm thời hạn xử lý từng bước, vì đó là thứ đo được rõ nhất.
Nhiều công ty tuyển sales admin rồi biến họ thành người làm mọi việc lặt vặt của phòng kinh doanh, từ in tài liệu đến đặt vé công tác. Kết quả là đơn hàng bị chậm vì người phụ trách bận việc khác. Bản JD dưới đây giữ trọng tâm vào luồng đơn hàng và số liệu; các việc hành chính khác nếu có thì ghi riêng, kèm tỷ lệ thời gian.
Một đơn hàng đi qua tay sales admin thế nào
Ví dụ ở một công ty phân phối thiết bị điện có 8 nhân viên kinh doanh và 1 sales admin, mỗi ngày khoảng 25 đến 40 đơn.
- Nhận yêu cầu báo giá từ nhân viên kinh doanh, soạn báo giá theo mẫu, kiểm giá và chiết khấu đúng mức được duyệt; gửi lại trong 2 giờ làm việc.
- Nhận đơn khách xác nhận, kiểm thông tin xuất hoá đơn, địa chỉ giao, điều khoản thanh toán; kiểm hạn mức công nợ của khách trên hệ thống.
- Kiểm tồn kho và báo ngay cho nhân viên kinh doanh nếu thiếu hàng, kèm ngày dự kiến có hàng.
- Lập lệnh xuất kho và chuyển kho, giao vận trước giờ chốt đơn trong ngày.
- Soạn hợp đồng theo mẫu đã được duyệt cho đơn cần hợp đồng, theo dõi bản ký về đủ.
- Theo dõi giao hàng đến khi có biên bản giao nhận; báo nhân viên kinh doanh khi giao trễ hoặc khách từ chối nhận.
- Chuyển kế toán chứng từ để xuất hoá đơn trong ngày giao; lưu hồ sơ đơn hàng đủ bộ.
Mỗi bước có thời hạn sẽ là căn cứ đo KPI. Viết luồng này vào JD cũng giúp nhân viên kinh doanh biết khi nào đơn của họ "nằm" ở sales admin và khi nào đã sang bộ phận khác.
Vị trí đứng giữa ai và ai
Mục đích của sales admin là để nhân viên kinh doanh dành thời gian cho khách, còn đơn hàng vẫn đi đúng, đủ, nhanh. Một phòng kinh doanh không có sales admin thường thấy hai hiện tượng: nhân viên giỏi bán mất nửa ngày để làm giấy tờ, và mỗi người soạn báo giá theo một kiểu, có người còn dùng bảng giá cũ.
Sales admin báo cáo cho trưởng phòng kinh doanh, hoặc giám đốc kinh doanh ở công ty nhỏ. Không nên để sales admin báo cáo cho từng nhân viên kinh doanh, vì khi đó ai nói to nhất sẽ được xử lý đơn trước. Thứ tự ưu tiên phải do một người quyết.
Sales admin là điểm giao của bốn bộ phận: kinh doanh (nhận yêu cầu, báo tình trạng đơn), kho (tồn kho, lệnh xuất), giao vận (lịch giao, biên bản giao nhận), kế toán (hạn mức nợ, xuất hoá đơn, đối chiếu công nợ). JD nên liệt kê đủ bốn đầu mối và ghi rõ chứng từ nào chuyển cho ai, trong bao lâu. Khi đơn bị trễ, chính danh sách này giúp tìm ra đơn đang nằm ở đâu thay vì đổ lỗi qua lại.
Việc theo ngày, tuần, tháng
Ngoài luồng đơn hàng, sales admin có các việc lặp lại theo nhịp:
- Hằng ngày: gửi báo cáo doanh số và đơn hàng trong ngày cho trưởng phòng trước 17 giờ 30; cập nhật trạng thái đơn trên hệ thống; trả lời câu hỏi về tình trạng đơn của nhân viên kinh doanh.
- Hằng tuần: gửi danh sách đơn chưa giao, đơn giao trễ, đơn bị trả; cập nhật bảng giá khi có thông báo đổi giá; nhắc nhân viên kinh doanh các báo giá đã gửi quá 7 ngày chưa có phản hồi.
- Hằng tháng: lập báo cáo doanh số theo nhân viên, theo nhóm hàng, theo khách; phối hợp kế toán gửi đối chiếu công nợ cho khách trước ngày 5; tổng hợp số liệu tính thưởng theo quy chế để trưởng phòng duyệt.
- Khi phát sinh: chuẩn bị hồ sơ chào giá cạnh tranh theo yêu cầu; xử lý đổi trả hàng theo quy trình; cập nhật hồ sơ khách mới; hỗ trợ nhân viên mới làm quen với biểu mẫu.
Câu "tổng hợp số liệu tính thưởng theo quy chế" đủ rõ mà không cần ghi chính sách thưởng vào JD. Sales admin chỉ làm số liệu, việc duyệt thuộc trưởng phòng, còn chi trả thuộc kế toán.
Quyền hạn: được làm và không được làm
Sales admin nắm nhiều dữ liệu nhạy cảm: giá vốn, chiết khấu, công nợ khách. Quyền hạn cần ghi rõ cả hai chiều.
| Được làm | Không được làm |
|---|---|
| Từ chối nhập đơn khi thiếu thông tin bắt buộc hoặc khách vượt hạn mức nợ | Tự thay đổi giá, chiết khấu trên báo giá khác với mức đã duyệt |
| Yêu cầu nhân viên kinh doanh bổ sung chứng từ trước khi lập lệnh xuất kho | Gửi bảng giá vốn, danh sách khách ra ngoài phòng kinh doanh |
| Đề xuất sửa mẫu báo giá, mẫu hợp đồng khi thấy điểm bất hợp lý | Tự sửa điều khoản trong mẫu hợp đồng đã được duyệt |
| Ưu tiên xử lý đơn theo thứ tự quy định (đơn gấp đã được trưởng phòng đánh dấu trước) | Nhận đơn qua kênh không chính thức mà không ghi lại trên hệ thống |
Quyền từ chối nhập đơn thiếu thông tin là quyền quan trọng nhất. Không có nó, sales admin sẽ bị ép nhập đơn "cho kịp", rồi sai hoá đơn, sai địa chỉ giao, và chính họ bị trách.
Yêu cầu bắt buộc và ưu tiên
Sales admin là vị trí cẩn thận với số liệu hơn là giao tiếp với khách. Yêu cầu nên phản ánh điều đó.
| Yêu cầu | Mức | Gợi ý kiểm tra |
|---|---|---|
| Dùng thành thạo bảng tính: lọc, tổng hợp theo nhóm, tra cứu giữa hai bảng | Bắt buộc | Bài kiểm tra 20 phút với dữ liệu đơn hàng mẫu |
| Cẩn thận với số và chữ: đọc soát báo giá, hợp đồng không bỏ sót | Bắt buộc | Cho soát một báo giá có cài sẵn 3 lỗi |
| Từng làm văn phòng hoặc hỗ trợ kinh doanh từ 6 tháng | Ưu tiên | Hỏi về một lần phát hiện sai sót trước khi gửi khách |
| Hiểu cơ bản về hoá đơn, chứng từ bán hàng | Ưu tiên | Có thể hướng dẫn trong 1 tuần |
| Đã dùng phần mềm quản lý bán hàng hoặc kế toán | Ưu tiên | Hướng dẫn trong buổi đầu |
Không cần đặt yêu cầu bằng cấp chuyên ngành kế toán. Sales admin không hạch toán; họ cần hiểu chứng từ đủ để chuyển đúng cho kế toán, và cẩn thận với số liệu.
KPI gợi ý cho sales admin
Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Chỉ số nên đo tốc độ và độ chính xác, vì đó là hai thứ sales admin kiểm soát được.
| Chỉ số | Cách đo | Tần suất |
|---|---|---|
| Thời gian gửi báo giá | Tỷ lệ báo giá gửi trong 2 giờ làm việc kể từ khi nhận yêu cầu | Tuần |
| Đơn xử lý trong ngày | Tỷ lệ đơn đủ thông tin nhận trước giờ chốt được lập lệnh xuất kho cùng ngày | Tuần |
| Tỷ lệ sai sót chứng từ | Số đơn phải sửa hoá đơn, sửa địa chỉ, sửa giá do lỗi nhập chia tổng số đơn | Tháng |
| Báo cáo đúng hạn | Số báo cáo ngày, tuần, tháng gửi đúng giờ chia tổng số báo cáo phải gửi | Tháng |
| Hồ sơ đơn đủ bộ | Kiểm ngẫu nhiên 20 hồ sơ mỗi tháng, đếm hồ sơ thiếu chứng từ | Tháng |
Không nên giao sales admin chỉ tiêu doanh số. Họ không quyết định khách có mua hay không; giao chỉ tiêu doanh số chỉ khiến họ nới lỏng việc kiểm đơn để đơn đi nhanh hơn.
Quy mô công ty và lỗi hay gặp
Công ty nhỏ. Sales admin thường kiêm hành chính, lễ tân, thậm chí thủ kho. JD nên ghi phần kiêm nhiệm kèm tỷ lệ thời gian, ví dụ 70% đơn hàng và báo cáo, 30% việc khác, và nói rõ đơn hàng luôn được ưu tiên.
Công ty lớn. Có nhiều sales admin chia theo nhóm kinh doanh hoặc theo kênh; công việc chuẩn hoá trên hệ thống. JD chi tiết hơn về thời hạn từng bước và quy trình kiểm soát.
Lỗi: "Hỗ trợ phòng kinh doanh các công việc liên quan." Câu rõ: "Soạn báo giá trong 2 giờ làm việc, lập lệnh xuất kho trong ngày cho đơn đủ thông tin nhận trước 15 giờ."
Lỗi: "Ưu tiên nữ, nhanh nhẹn." Bỏ giới tính; giữ phần cần thiết là cẩn thận với số liệu và dùng thành thạo bảng tính.
Lỗi: dồn mọi việc lặt vặt vào sales admin. In ấn, đặt vé, mua văn phòng phẩm cho cả phòng làm đơn hàng bị chậm. Nếu buộc phải kiêm, ghi tỷ lệ thời gian và thứ tự ưu tiên ngay trong JD.
Bản JD gọn có thể chép
Thay phần trong ngoặc theo công ty bạn:
- Chức danh: Sales admin (nhân viên hỗ trợ kinh doanh). Báo cáo cho: trưởng phòng kinh doanh.
- Phối hợp: nhân viên kinh doanh, kho, giao vận, kế toán.
- Mục đích: đơn hàng được xử lý nhanh, đúng, đủ chứng từ; số liệu kinh doanh luôn sẵn sàng.
- Nhiệm vụ: soạn báo giá trong (2) giờ làm việc; kiểm đơn, hạn mức nợ, tồn kho; lập lệnh xuất kho trong ngày cho đơn đủ thông tin nhận trước (15) giờ; soạn hợp đồng theo mẫu; theo dõi giao hàng đến khi có biên bản; chuyển chứng từ cho kế toán trong ngày giao; gửi báo cáo ngày trước 17 giờ 30, báo cáo tuần, báo cáo tháng.
- Quyền hạn: từ chối nhập đơn thiếu thông tin hoặc khách vượt hạn mức nợ; yêu cầu bổ sung chứng từ trước khi xuất kho.
- Bảo mật: không gửi bảng giá vốn, danh sách khách ra ngoài phòng kinh doanh.
- Yêu cầu bắt buộc: thành thạo bảng tính, cẩn thận với số liệu. Ưu tiên: từng làm hỗ trợ kinh doanh, hiểu chứng từ bán hàng.
- KPI: thời gian gửi báo giá, đơn xử lý trong ngày, tỷ lệ sai sót chứng từ, báo cáo đúng hạn, hồ sơ đơn đủ bộ.
Câu hỏi thường gặp
Sales admin khác kế toán bán hàng thế nào?
Sales admin xử lý đơn hàng từ phía kinh doanh: báo giá, kiểm đơn, lệnh xuất kho, theo dõi giao hàng, báo cáo doanh số. Kế toán bán hàng hạch toán doanh thu, xuất hoá đơn, theo dõi và thu công nợ theo nghiệp vụ kế toán.
Sales admin có cần gặp khách hàng không?
Thường không cần gặp trực tiếp, nhưng có thể trao đổi qua điện thoại hoặc email với khách về tình trạng đơn, thông tin xuất hoá đơn và lịch giao. Việc tư vấn, đàm phán vẫn thuộc nhân viên kinh doanh.
Một sales admin hỗ trợ được bao nhiêu nhân viên kinh doanh?
Tuỳ số đơn mỗi ngày và độ phức tạp chứng từ. Với đơn đơn giản, một người có thể hỗ trợ 8 đến 12 nhân viên kinh doanh; với đơn cần hợp đồng và hồ sơ chào giá, con số thấp hơn nhiều.
Có nên giao chỉ tiêu doanh số cho sales admin không?
Không nên. Sales admin không quyết định khách có mua hay không. Nên đo bằng tốc độ xử lý và độ chính xác chứng từ, những thứ họ kiểm soát được và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách.
Sales admin có được xem giá vốn không?
Thường có, vì cần kiểm chiết khấu và biên lợi nhuận tối thiểu khi soạn báo giá. Chính vì vậy JD nên ghi rõ nghĩa vụ bảo mật bảng giá vốn và danh sách khách, không gửi ra ngoài phòng kinh doanh.
Sales admin có thể phát triển lên vị trí nào?
Tuỳ công ty, người làm tốt có thể chuyển sang nhân viên kinh doanh, chăm sóc khách hàng doanh nghiệp, phân tích số liệu bán hàng, hoặc trưởng nhóm hỗ trợ kinh doanh khi phòng đủ lớn để có nhiều sales admin.