DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Kinh doanh, bán hàng

Mô tả công việc nhân viên kinh doanh thị trường đi tuyến: lịch tuyến và KPI

JD mẫu cho nhân viên kinh doanh thị trường đi tuyến: lịch tuyến theo tuần, các bước tại mỗi điểm bán, quyền hạn, yêu cầu và KPI độ phủ, đơn hàng, trưng bày.

A Vietnamese sales rep with a backpack talks with a grocery shop owner beside stacked drink crates, wide shot from the street, warm late afternoon sun, faces turned away

Nhân viên kinh doanh thị trường (thường gọi là sales đi tuyến) đi thăm các điểm bán lẻ theo một lịch tuyến cố định trong tuần, lấy đơn hàng, kiểm tra tồn kho và trưng bày, mở thêm điểm bán mới trong khu vực. JD của vị trí này phải có lịch tuyến, danh sách việc cần làm tại mỗi điểm bán và KPI đo được độ phủ, số đơn, chất lượng trưng bày.

Vị trí này phổ biến ở các công ty hàng tiêu dùng, đồ uống, vật liệu xây dựng nhỏ lẻ, thuốc thú y, phân bón. Công việc lặp lại theo tuần nên rất dễ mô tả cụ thể. Phần dưới lấy ví dụ một nhân viên phụ trách khoảng 180 điểm bán tạp hoá, chia thành 6 tuyến.

Vị trí để làm gì và đứng ở đâu

Mục đích. Giữ hàng của công ty luôn có mặt, đủ số lượng và dễ thấy tại các điểm bán trong khu vực được giao, đồng thời tăng số điểm bán có đặt hàng đều đặn. Doanh số của nhân viên thị trường đến từ rất nhiều đơn nhỏ, nên sự đều đặn quan trọng hơn vài đơn lớn.

Báo cáo cho. Giám sát bán hàng khu vực. Ở công ty bán qua nhà phân phối, nhân viên thị trường có thể do nhà phân phối trả công nhưng chịu sự điều hành hằng ngày của giám sát bên công ty. JD cần ghi rõ hai tuyến này để tránh mâu thuẫn chỉ đạo.

Phối hợp với. Nhân viên giao hàng của nhà phân phối (đơn đặt hôm nay giao ngày mai), kế toán nhà phân phối (đối chiếu đơn, công nợ điểm bán), bộ phận trade marketing (chương trình trưng bày, quà tặng điểm bán).

Không làm. Ghi rõ những việc không thuộc vị trí cũng hữu ích, ví dụ không tự giao hàng, không tự thu tiền mặt nếu công ty có quy trình thu qua người giao. Phần này giúp người mới tránh bị lôi kéo vào việc dễ phát sinh thất thoát.

Lịch tuyến theo tuần: nên đưa thẳng vào JD

Lịch tuyến là xương sống của vị trí. Đưa một ví dụ vào JD giúp người ứng tuyển biết mình sẽ đi bao xa, gặp bao nhiêu người mỗi ngày.

NgàyTuyếnSố điểm bánGhi chú
Thứ HaiTuyến 1: chợ trung tâm và các phố quanh chợ32Nhiều điểm bán sỉ, đơn lớn
Thứ BaTuyến 2: khu dân cư phía đông30Tạp hoá nhỏ, đơn lẻ
Thứ TưTuyến 3: trục đường lớn và trường học28Mùa thi tăng nhu cầu nước uống
Thứ NămTuyến 4: khu công nghiệp30Căng tin, quán quanh khu nhà trọ
Thứ SáuTuyến 5: các xã ven26Đường xa, ít điểm hơn
Thứ BảyTuyến 6: khu dân cư phía tây và mở điểm mới34Dành 2 giờ cho điểm bán chưa có hàng

Mỗi điểm bán được thăm ít nhất một lần mỗi tuần. Nếu số điểm trên một tuyến vượt quá 40, chất lượng mỗi lần ghé sẽ giảm rõ rệt; khi đó nên tách tuyến hoặc giãn tần suất cho điểm bán nhỏ thành hai tuần một lần.

Lịch tuyến cũng là căn cứ để nhà phân phối sắp xe giao: đơn lấy ngày thứ Hai ở tuyến 1 sẽ được giao vào sáng thứ Ba. Khi nhân viên tự ý đổi ngày đi tuyến, xe giao phải chạy lẻ và chi phí giao mỗi đơn tăng lên, nên JD cần ghi rõ việc đổi tuyến phải báo giám sát trước.

Tại mỗi điểm bán: 7 bước trong khoảng 8 đến 10 phút

Phần này thay cho dòng "chăm sóc điểm bán" chung chung. Viết thành các bước giúp giám sát đi kèm kiểm tra được từng bước có làm hay không.

  1. Chào chủ cửa hàng, hỏi nhanh tình hình bán tuần qua, ghi nhận phản hồi về hàng.
  2. Kiểm tra tồn kho từng mã hàng trên kệ và trong kho của điểm bán.
  3. Kiểm tra hạn dùng, đổi vị trí để hàng gần hết hạn ra trước, báo hàng cận hạn theo quy định đổi trả.
  4. Sắp lại trưng bày đúng tiêu chuẩn: đủ số mặt hàng, đúng vị trí ngang tầm mắt nếu điểm bán đồng ý.
  5. Đề xuất số lượng đặt hàng dựa trên tồn và tốc độ bán, không ép chủ cửa hàng nhập quá 2 tuần bán.
  6. Lên đơn trên ứng dụng bán hàng, đọc lại đơn cho chủ cửa hàng xác nhận.
  7. Giới thiệu chương trình đang chạy (nếu có), ghi chú việc cần làm lần ghé sau.

Câu "không ép nhập quá 2 tuần bán" nên có trong JD. Ép nhập để đạt chỉ tiêu tháng sẽ làm hàng tồn lâu, cận hạn và điểm bán ngừng đặt ở tháng sau, kết quả là tổng doanh số cả quý đi xuống.

Quyền hạn và yêu cầu

Hai phần này ngắn nhưng phải cụ thể:

  • Quyền hạn: được áp dụng chương trình khuyến mại đang chạy cho điểm bán đủ điều kiện; được đề xuất mở điểm bán mới và mức hạn mức nợ ban đầu cho giám sát duyệt; được đề xuất đổi hàng cận hạn theo quy định đổi trả; được đề nghị điều chỉnh tuyến khi có điểm bán đóng cửa hoặc mở mới.
  • Không có quyền: tự đặt giá khác bảng giá, tự hứa chiết khấu ngoài chương trình, tự nhận tiền mặt khi quy trình không cho phép.
  • Bắt buộc: có giấy phép lái xe phù hợp với phương tiện được dùng để đi tuyến; dùng được ứng dụng bán hàng trên điện thoại; giao tiếp lịch sự với chủ cửa hàng; đi tuyến đều đặn theo lịch.
  • Ưu tiên: từng làm bán hàng kênh truyền thống hoặc giao hàng; biết đường trong khu vực; có kinh nghiệm với ngành hàng tương tự.

Giấy phép lái xe là yêu cầu xuất phát từ đặc thù công việc nên đặt bắt buộc là hợp lý. Ngược lại, yêu cầu "sức khoẻ tốt, chịu nắng mưa" nên viết lại thành mô tả điều kiện làm việc (đi xe máy ngoài trời 5 đến 6 giờ mỗi ngày) để người ứng tuyển tự cân nhắc, thay vì đặt thành điều kiện loại.

KPI gợi ý cho nhân viên thị trường

Bộ chỉ số gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Với kênh truyền thống, độ phủ và tần suất đặt hàng quan trọng ngang doanh số.

Chỉ sốCách đoTần suất
Tỷ lệ thăm đúng tuyếnSố điểm bán đã ghé (có định vị trên ứng dụng) chia số điểm theo lịchNgày
Số điểm bán có đơnSố điểm bán đặt ít nhất một đơn trong thángTháng
Số mã hàng trung bình mỗi đơnTổng số mã hàng trong các đơn chia số đơnTuần
Doanh số theo tuyếnDoanh số giao thành công, theo số liệu nhà phân phốiTháng
Điểm bán mớiĐiểm bán lần đầu đặt hàng và đặt lại ít nhất một lần trong 30 ngàyTháng
Điểm trưng bàyGiám sát chấm ngẫu nhiên 10 điểm bán mỗi tháng theo tiêu chuẩn trưng bàyTháng

Ví dụ: phụ trách 180 điểm, trong tháng có 126 điểm đặt hàng, tỷ lệ điểm có đơn là 70%. Tăng tỷ lệ này lên 80% thường mang lại nhiều doanh số bền hơn là tăng đơn của vài điểm sỉ lớn.

Chỉ số điểm bán mới nên tính khi điểm đó đặt lại ít nhất một lần. Nếu chỉ đếm đơn đầu tiên, nhân viên dễ mở điểm bằng quà tặng rồi bỏ đó, sang tháng sau điểm bán không đặt lại và công ty mất cả chi phí chương trình.

Công ty nhỏ và công ty lớn, cùng những lỗi hay gặp khi viết JD

Ở công ty nhỏ tự phân phối, ví dụ một xưởng nước mắm có 3 nhân viên thị trường, người đi tuyến thường kiêm giao hàng bằng xe tải nhẹ và thu tiền. JD phải ghi rõ quy trình nộp tiền trong ngày, có biên nhận, và tách bạch chỉ số bán hàng với chỉ số giao hàng. Ở công ty lớn bán qua nhà phân phối, nhân viên chỉ lấy đơn, mọi việc giao và thu do nhà phân phối làm; JD tập trung vào độ phủ, trưng bày và báo cáo thị trường.

Lỗi thứ nhất là viết "phát triển thị trường được giao" mà không có số điểm bán, số tuyến. Viết rõ: "phụ trách khoảng 180 điểm bán chia 6 tuyến, mở mới tối thiểu 8 điểm mỗi tháng". Lỗi thứ hai là chỉ đo doanh số tháng, dẫn tới ép nhập cuối tháng. Lỗi thứ ba là đòi "nam, sức khoẻ tốt" trong khi điều thực sự cần là giấy phép lái xe và khả năng đi tuyến đều; hãy ghi đúng điều kiện công việc thay vì giới tính.

Lỗi thứ tư hay bị bỏ qua: không ghi báo cáo thị trường. Nhân viên đi tuyến là người thấy đầu tiên đối thủ hạ giá, đổi bao bì hay tặng quà điểm bán. Thêm một dòng "gửi ghi nhận về hoạt động đối thủ mỗi thứ Sáu" là có ngay nguồn thông tin rẻ mà quý.

Bản JD gọn có thể chép

  • Chức danh: Nhân viên kinh doanh thị trường, khu vực (tên khu vực).
  • Báo cáo cho: giám sát bán hàng khu vực. Phối hợp: giao hàng và kế toán nhà phân phối, trade marketing.
  • Mục đích: bảo đảm hàng có mặt, đủ và dễ thấy tại các điểm bán trong khu vực; tăng số điểm bán đặt hàng đều đặn.
  • Nhiệm vụ hằng ngày: đi đúng tuyến theo lịch, ghé 26 đến 34 điểm; tại mỗi điểm kiểm tồn, kiểm hạn dùng, sắp trưng bày, lên đơn và xác nhận với chủ cửa hàng.
  • Hằng tuần: dành thời gian mở điểm mới; gửi ghi nhận hoạt động đối thủ mỗi thứ Sáu.
  • Hằng tháng: rà danh sách điểm bán không đặt hàng 30 ngày, đề xuất cách xử lý; đối chiếu đơn với nhà phân phối.
  • Khi phát sinh: báo hàng lỗi, hàng cận hạn theo quy định đổi trả; báo điểm bán đóng cửa để cập nhật tuyến.
  • Quyền hạn: áp dụng chương trình khuyến mại đang chạy; đề xuất mở điểm bán và hạn mức nợ ban đầu.
  • Yêu cầu bắt buộc: giấy phép lái xe phù hợp, dùng được ứng dụng bán hàng trên điện thoại, đi tuyến đều đặn.
  • KPI: tỷ lệ thăm đúng tuyến, số điểm bán có đơn, số mã hàng mỗi đơn, doanh số theo tuyến, điểm bán mới, điểm trưng bày.

Nếu bạn tuyển cho nhà phân phối, thêm một dòng nêu rõ ai là bên ký hợp đồng lao động và ai điều hành công việc hằng ngày.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên kinh doanh thị trường khác nhân viên kinh doanh B2B thế nào?

Nhân viên thị trường bán cho nhiều điểm bán lẻ nhỏ theo lịch tuyến lặp lại mỗi tuần, đơn hàng nhỏ nhưng đều. Nhân viên kinh doanh B2B bán cho doanh nghiệp, mỗi hợp đồng lớn, chu kỳ mua dài và phải làm việc với nhiều người cùng quyết định.

Một nhân viên đi tuyến nên phụ trách bao nhiêu điểm bán?

Thường từ 150 đến 250 điểm, chia thành 6 tuyến trong tuần, mỗi ngày khoảng 25 đến 40 điểm. Con số thật phụ thuộc khoảng cách giữa các điểm và thời gian cần ở mỗi điểm, nên đo thử 2 tuần rồi mới chốt.

Có nên yêu cầu nhân viên thị trường có xe riêng không?

Nếu công ty không cấp phương tiện thì việc có phương tiện đi lại và giấy phép lái xe phù hợp là yêu cầu xuất phát từ công việc. Nên ghi rõ công ty hỗ trợ chi phí đi lại theo quy chế nội bộ để người ứng tuyển cân nhắc.

Làm sao kiểm tra nhân viên có đi đúng tuyến không?

Cách phổ biến là dùng ứng dụng bán hàng ghi nhận vị trí khi lên đơn hoặc khi bấm ghé điểm bán. Ngoài ra, giám sát đi kèm ngẫu nhiên vài buổi mỗi tháng để vừa kiểm tra vừa hướng dẫn tại chỗ.

Vì sao nên đo số điểm bán có đơn thay vì chỉ đo doanh số?

Doanh số có thể dồn vào vài điểm sỉ lớn hoặc do ép nhập cuối tháng. Số điểm bán có đơn cho thấy hàng thật sự có mặt rộng khắp khu vực, là nền tảng để doanh số các tháng sau ổn định.

Nhân viên thị trường có phải thu tiền của điểm bán không?

Tuỳ mô hình. Nếu nhà phân phối giao hàng và thu tiền thì nhân viên thị trường chỉ lấy đơn. Nếu công ty tự phân phối và nhân viên kiêm giao, JD phải ghi quy trình nộp tiền trong ngày và có biên nhận rõ ràng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138