DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Sản xuất, kỹ thuật

Mô tả công việc nhân viên kế hoạch sản xuất: lập lịch, bám tiến độ và KPI

JD nhân viên kế hoạch sản xuất: tính công suất trước khi nhận đơn, lập lịch tuần, bám tiến độ, giới hạn tăng ca theo luật, quyền hạn, yêu cầu và KPI gợi ý.

A Vietnamese production planner at a desk beside a factory window compares two laptops seen from behind, rows of shoe assembly lines blurred below, cool blue evening light

Nhân viên kế hoạch sản xuất (thường gọi PPC, tức lập và kiểm soát kế hoạch sản xuất) biến đơn hàng thành lịch sản xuất khả thi: tính công suất trước khi nhận đơn, xếp lịch theo chuyền và theo tuần, gọi vật tư đúng lúc, theo dõi tiến độ và báo sớm đơn có nguy cơ trễ.

Ví dụ trong bài là một xưởng giày 220 người, bốn chuyền may và hai chuyền gò ráp, làm hàng gia công xuất khẩu. Nhân viên kế hoạch báo cáo cho trưởng phòng kế hoạch hoặc giám đốc sản xuất. Đọc xong, bạn sẽ có khung JD, một cách tính công suất và bảng KPI để chỉnh theo xưởng mình.

Nhân viên kế hoạch đứng giữa bán hàng và xưởng

Bán hàng muốn nhận thêm đơn, xưởng muốn lịch ổn định, mua hàng muốn đặt vật tư sớm, kho muốn tồn ít. Nhân viên kế hoạch là người đặt các mong muốn đó lên cùng một tờ lịch và nói ra con số: với công suất hiện có, đơn này giao được ngày nào. Mục đích của vị trí: đơn hàng được giao đúng hạn đã cam kết, chuyền không phải chờ vật tư hay chờ lệnh, tồn kho bán thành phẩm và thành phẩm không phình ra.

Nhân viên kế hoạch báo cáo cho trưởng phòng kế hoạch, ở xưởng nhỏ thì cho giám đốc sản xuất. Làm việc hằng ngày với bán hàng hoặc phụ trách khách hàng (nhận đơn, ngày giao, thay đổi), quản đốc và tổ trưởng (tiến độ thực tế), mua hàng và kho (vật tư), kỹ thuật (định mức, thời gian chuẩn của mã mới), QC (lô bị giữ ảnh hưởng ngày giao). JD nên ghi rõ: nhân viên kế hoạch là người duy nhất phát hành lệnh sản xuất, để xưởng không nhận lệnh miệng từ nhiều nơi.

Tính công suất trước khi nhận đơn: một ví dụ

Nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất trong JD là trả lời bán hàng "có kịp không" bằng số. Ví dụ dưới đây dùng số giả định cho chuyền may mũ giày, nơi nghẽn nhất của xưởng.

BướcCách tínhKết quả
Thời gian làm việc mỗi ngày của một chuyền8 giờ × 60 phút480 phút
Số công nhân trên chuyềnTheo định biên30 người
Phút công khả dụng480 × 30 × hiệu suất chuyền 80%11.520 phút
Thời gian chuẩn một đôi (mã A)Do kỹ thuật cung cấp24 phút
Công suất một chuyền mỗi ngày11.520 / 24khoảng 480 đôi
Bốn chuyền, 24 ngày làm việc480 × 4 × 24khoảng 46.000 đôi mỗi tháng

Nếu đang có 38.000 đôi trong lịch tháng tới, phần trống khoảng 8.000 đôi. Một đơn mới 12.000 đôi giao trong tháng sẽ thiếu khoảng 4.000 đôi; nhân viên kế hoạch đưa ra ba phương án: giao làm hai đợt, lùi một đơn ít gấp hơn, hoặc tăng ca trong giới hạn luật cho phép. Quyết định chọn phương án nào thuộc cấp trên, nhưng con số phải do kế hoạch đưa ra.

Hai con số dễ làm lệch cả phép tính là hiệu suất chuyền và thời gian chuẩn. Hiệu suất nên lấy từ số thực tế ba tháng gần nhất, không lấy con số mong muốn. Với mã mới chưa chạy lần nào, nên tính thêm thời gian học việc: những ngày đầu chuyền thường chỉ đạt khoảng 60 đến 70% công suất ổn định. JD nên ghi nhiệm vụ cập nhật hai thông số này mỗi tháng cùng kỹ thuật và quản đốc.

Nhiệm vụ theo tần suất

Lịch việc dưới đây giả định xưởng chốt kế hoạch tuần vào thứ Năm và phát hành lệnh cho tuần sau vào thứ Sáu.

  • Hằng ngày: cập nhật sản lượng thực tế từng chuyền từ báo cáo ca; so với lịch, đánh dấu chuyền chậm quá 5%; kiểm tra vật tư cho 3 ngày tới đã đủ chưa, báo mua hàng và kho phần thiếu; dự họp sản xuất đầu ngày.
  • Hằng tuần: lập lịch chi tiết tuần sau theo chuyền và theo ngày; phát hành lệnh sản xuất kèm danh sách vật tư; gửi bán hàng danh sách đơn có nguy cơ trễ kèm ngày giao dự kiến mới.
  • Hằng tháng: lập kế hoạch tổng tháng sau theo công suất và đơn đã xác nhận; báo cáo tỷ lệ giao đúng hạn, nguyên nhân trễ; đề xuất nhu cầu nhân lực, tăng ca hoặc thuê gia công ngoài.
  • Khi phát sinh: khách đổi số lượng, đổi ngày; máy chính hỏng; vật tư về trễ; QC giữ lô. Mỗi lần như vậy, xếp lại lịch trong ngày và gửi cho các bên lịch đã sửa, ghi rõ đơn nào bị ảnh hưởng.

Mốc "chậm quá 5%" là ví dụ. Điều quan trọng là có một ngưỡng cụ thể để nhân viên kế hoạch biết lúc nào phải báo, thay vì chờ đến cuối tuần mới phát hiện đơn trễ.

Tăng ca: giới hạn luật cần biết khi xếp lịch

Phải có sự đồng ý của người lao động. Theo khoản 2 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, làm thêm giờ chỉ được tổ chức khi người lao động đồng ý. Lịch tăng ca do kế hoạch đề xuất là lịch dự kiến; danh sách người tham gia do tổ trưởng lập theo đăng ký tự nguyện.

Giới hạn ngày và tháng. Số giờ làm thêm không quá 50% số giờ làm việc bình thường trong một ngày; nếu áp dụng thời giờ làm việc theo tuần thì tổng giờ làm bình thường và làm thêm không quá 12 giờ một ngày; không quá 40 giờ trong một tháng.

Giới hạn năm. Không quá 200 giờ trong một năm, trừ các trường hợp tại khoản 3 Điều 107 được tới 300 giờ, trong đó có sản xuất, gia công xuất khẩu sản phẩm hàng dệt, may, da, giày, điện, điện tử. Khi áp dụng mức 300 giờ, doanh nghiệp phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn về lao động thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Ý nghĩa với JD. Nhân viên kế hoạch cần một bảng theo dõi số giờ đã tăng ca của từng chuyền trong tháng và trong năm, phối hợp với nhân sự. Phương án tăng ca chỉ được đưa ra khi còn dư địa trong các giới hạn trên. JD nên ghi đúng nhiệm vụ này, vì đây là chỗ kế hoạch thường vô tình đẩy xưởng vào vi phạm.

Quyền hạn và yêu cầu tuyển

Quyền phát hành và thu hồi lệnh sản xuất. Chỉ kế hoạch được phát hành lệnh; xưởng không chạy mã hàng không có lệnh. Kế hoạch được thay đổi thứ tự trong tuần nếu không làm trễ đơn đã cam kết; thay đổi làm trễ đơn phải được trưởng phòng hoặc giám đốc duyệt.

Quyền yêu cầu thông tin. Yêu cầu bán hàng xác nhận đơn và ngày giao bằng văn bản trước khi đưa vào lịch; yêu cầu mua hàng xác nhận ngày về của vật tư chính; yêu cầu kỹ thuật cung cấp thời gian chuẩn cho mã mới.

Bắt buộc: tư duy số tốt, dùng thành thạo bảng tính (hàm tra cứu, bảng tổng hợp); hiểu cách tính công suất, thời gian chuẩn, định mức vật tư; từng làm trong môi trường sản xuất hoặc kho vận; trao đổi rõ ràng bằng văn bản với nhiều bộ phận cùng lúc.

Ưu tiên: đã dùng phần mềm quản lý sản xuất hoặc hoạch định nguồn lực doanh nghiệp; tốt nghiệp ngành kỹ thuật công nghiệp, quản lý công nghiệp, logistics hoặc kinh tế; từng làm kế hoạch ngành giày, may hoặc hàng gia công xuất khẩu; đọc email khách bằng tiếng Anh.

KPI gợi ý cho nhân viên kế hoạch

Gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Kế hoạch không trực tiếp làm ra sản phẩm, nên KPI tập trung vào độ chính xác của lịch và tốc độ báo động.

Chỉ sốCách đoTần suất
Giao hàng đúng hạnSố đơn giao đúng ngày cam kết chia số đơn đến hạn (dùng chung với quản đốc)Theo tháng
Độ bám lịch tuầnSản lượng thực tế đúng mã, đúng ngày theo lịch chia sản lượng kế hoạchTheo tuần
Chuyền chờ vật tưSố giờ chuyền dừng vì thiếu vật tư hoặc thiếu lệnhTheo tuần
Báo trễ sớmSố đơn trễ được báo bán hàng trước ngày giao ít nhất 7 ngày chia tổng đơn trễTheo tháng
Số lần đổi lịch gấpSố lần sửa lịch trong tuần đã chốt do lỗi lập lịch (không tính lỗi do khách đổi)Theo tháng

Chỉ số "báo trễ sớm" thường bị bỏ quên nhưng rất có giá trị: khách chấp nhận một ngày giao mới nếu được báo sớm, và ít khi chấp nhận nếu chỉ biết vào hôm trước. Còn chỉ số đổi lịch gấp chỉ tính lỗi của chính khâu lập lịch, để nhân viên kế hoạch không bị phạt vì khách đổi ý.

Xưởng nhỏ, nhà máy lớn và những lỗi hay gặp khi viết JD

Ở xưởng 30 đến 50 người, kế hoạch thường do chủ xưởng hoặc quản đốc làm trên một bảng tính, hoặc giao cho nhân viên kiêm luôn mua hàng và kho. JD kiêm nhiệm nên tách ba khối việc, mỗi khối một mốc giờ trong tuần, và chỉ giữ hai KPI cốt lõi: giao đúng hạn và chuyền chờ vật tư. Ở nhà máy lớn, kế hoạch tách thành kế hoạch tổng (tháng, quý), kế hoạch chi tiết (tuần, ngày) và kế hoạch vật tư; JD từng người hẹp hơn và gắn chặt với phần mềm quản lý sản xuất.

Lỗi hay gặp: viết "lập kế hoạch sản xuất" mà không nói kỳ lập (tuần hay tháng) và cấp chi tiết (chuyền hay xưởng); không ghi kế hoạch là nơi duy nhất phát hành lệnh; giao KPI sản lượng như thể kế hoạch đứng chuyền; quên nhiệm vụ theo dõi giới hạn tăng ca. Sửa bằng cách ghi rõ từng thứ, như bản gọn dưới đây, có thể chép rồi thay số.

  • Chức danh: nhân viên kế hoạch sản xuất, báo cáo cho trưởng phòng kế hoạch.
  • Mục đích: lịch khả thi, giao đúng hạn, chuyền không chờ.
  • Hằng ngày: cập nhật tiến độ, kiểm vật tư 3 ngày tới.
  • Hằng tuần: lập lịch chi tiết, phát hành lệnh, báo đơn có nguy cơ trễ.
  • Hằng tháng: kế hoạch tổng, báo cáo giao hàng, đề xuất nhân lực và tăng ca trong giới hạn Điều 107.
  • Quyền hạn: phát hành, thu hồi lệnh; yêu cầu xác nhận đơn và vật tư.
  • Bắt buộc: bảng tính thành thạo, tính công suất.
  • KPI gợi ý: giao đúng hạn, bám lịch tuần, chuyền chờ vật tư, báo trễ sớm.

Câu hỏi thường gặp

PPC là viết tắt của gì?

PPC thường được hiểu là lập và kiểm soát kế hoạch sản xuất. Ở nhiều nhà máy, bộ phận PPC gồm cả kế hoạch tổng, kế hoạch chi tiết theo chuyền và kế hoạch vật tư; ở xưởng nhỏ thì chỉ một người làm cả ba phần.

Nhân viên kế hoạch có chịu trách nhiệm khi đơn hàng trễ không?

Chịu phần thuộc về lập lịch: tính sai công suất, gọi vật tư trễ, không báo sớm. Phần do máy hỏng, thiếu người, lỗi chất lượng thuộc bộ phận khác. Vì vậy KPI giao đúng hạn nên dùng chung, kèm chỉ số riêng như báo trễ sớm.

Kế hoạch có được tự quyết định tăng ca không?

Không nên. Kế hoạch đề xuất phương án tăng ca kèm số giờ còn trong giới hạn Điều 107 Bộ luật Lao động 2019, cấp trên duyệt, tổ trưởng lập danh sách người tự nguyện. Người lao động phải đồng ý mới được làm thêm giờ.

Nhân viên kế hoạch cần kỹ năng bảng tính đến mức nào?

Đủ để dùng hàm tra cứu, bảng tổng hợp, định dạng có điều kiện và dựng lịch theo chuyền, theo ngày. Nhiều xưởng vừa vẫn chạy kế hoạch hoàn toàn trên bảng tính, nên đây là yêu cầu bắt buộc chứ không phải ưu tiên.

Có cần kinh nghiệm cùng ngành không?

Không bắt buộc nhưng giúp vào việc nhanh, vì mỗi ngành có điểm nghẽn và cách tính thời gian chuẩn riêng. Ứng viên khác ngành mà tính công suất tốt thường bắt nhịp được trong một đến hai tháng nếu có người hướng dẫn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138