Nhân viên bảo vệ nội bộ giữ an toàn cho người, tài sản và hàng hoá của công ty bằng cách kiểm soát người, xe, hàng ra vào, tuần tra theo tuyến và giờ đã định, phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ, mất mát, rồi ghi sổ và báo cáo đầy đủ. JD vị trí này cần ghi rõ việc của từng ca, quyền hạn và giới hạn khi xử lý tình huống, giờ làm ca đêm, và chỉ số đo bằng tuần tra đủ điểm, sổ sách đầy đủ, sự cố mất mát.
Bài này viết cho bảo vệ do công ty trực tiếp tuyển, làm việc tại văn phòng, nhà xưởng hoặc kho. Nếu bạn thuê công ty dịch vụ bảo vệ, phần nhiệm vụ vẫn dùng được để đưa vào phụ lục hợp đồng dịch vụ. Ví dụ xuyên suốt là một nhà xưởng 300 công nhân, có hai cổng, chia ba ca 8 giờ, mỗi ca 2 người.
Việc trong một ca trực
Bảng dưới là nhịp ca ngày; ca đêm giống nhưng tăng số vòng tuần tra và giảm việc tiếp khách.
| Thời điểm | Việc | Ghi nhận |
|---|---|---|
| 15 phút đầu ca | Giao nhận ca: đếm chìa khoá, bộ đàm, đèn pin; đọc sổ trực ca trước; đi cùng người giao ca kiểm các điểm có ghi chú | Hai bên ký sổ giao nhận ca |
| Giờ công nhân vào, ra | Đứng cổng, hướng dẫn xếp xe, nhắc đeo thẻ, giữ lối thoát hiểm thông thoáng | Ghi các trường hợp bất thường |
| Trong ca | Đăng ký khách: kiểm giấy tờ tuỳ thân, gọi người được gặp xác nhận, phát thẻ khách, thu lại khi ra | Sổ khách ra vào |
| Trong ca | Kiểm xe hàng ra vào: đối chiếu phiếu xuất kho hoặc giấy ra cổng có chữ ký đúng thẩm quyền với số kiện, biển số xe | Sổ xe hàng, lưu liên phiếu |
| Mỗi 2 giờ | Tuần tra theo tuyến đã định: kho, tủ điện, khu chứa vật liệu dễ cháy, hàng rào; kiểm cửa, khoá, đèn | Điểm danh tại các điểm tuần tra |
| Cuối ca | Ghi sổ trực đầy đủ, nêu việc còn dở, bàn giao cho ca sau | Sổ trực có chữ ký |
Hai việc dễ bị làm hời hợt nhất là đối chiếu hàng ra cổng và tuần tra ca đêm. JD nên ghi rõ số điểm tuần tra, cách điểm danh (ký sổ tại điểm, quét thẻ, chụp ảnh có giờ) để việc này kiểm được.
Vị trí để làm gì, báo cáo cho ai, phối hợp với ai
Mục đích một câu: giữ cho mọi người ra vào đều được biết, mọi tài sản ra cổng đều có giấy, và mọi nguy cơ cháy nổ, đột nhập được phát hiện từ sớm. Bảo vệ không phải người giải quyết tranh chấp hay điều tra; việc của họ là phát hiện, ngăn chặn ban đầu, ghi nhận và báo đúng người.
Nhân viên bảo vệ báo cáo cho trưởng ca hoặc đội trưởng bảo vệ; ở công ty nhỏ, báo cho trưởng hành chính. Phối hợp với kho (phiếu xuất, giờ nhận hàng), nhân sự (danh sách nhân viên nghỉ việc cần thu thẻ, khách phỏng vấn), an toàn lao động (phòng cháy chữa cháy), lễ tân (khách đã đăng ký trước).
Ghi danh sách người có quyền ký giấy ra cổng vào JD hoặc phụ lục. Thiếu danh sách này, bảo vệ đứng trước một trưởng bộ phận mang hàng ra mà không có giấy sẽ không biết nên làm gì, và thường sẽ cho qua.
Một tình huống nên đưa vào hướng dẫn kèm JD: 23 giờ, xe của nhà cung cấp đến xin vào trả hàng gấp, không có lịch đăng ký. Cách xử lý đúng là giữ xe ngoài cổng, gọi trưởng ca và thủ kho trực, chỉ mở cổng khi có người của kho ra nhận và ký sổ. Viết sẵn tình huống như thế giúp người mới không phải tự quyết trong lúc bị hối thúc.
Quyền hạn và giới hạn khi xử lý tình huống
Quyền từ chối cho vào. Được từ chối người không đăng ký, không xuất trình giấy tờ, hoặc có dấu hiệu say rượu bia, mang vật dụng nguy hiểm vào khu làm việc.
Quyền giữ hàng ra cổng. Được giữ xe hàng hoặc hàng mang tay khi không có giấy ra cổng hợp lệ hoặc số lượng không khớp, lập biên bản và báo trưởng ca, thủ kho.
Quyền dừng việc nguy hiểm. Được yêu cầu dừng hàn cắt, hút thuốc ở khu cấm lửa, tháo dỡ thiết bị phòng cháy chữa cháy, và báo an toàn lao động.
Giới hạn. Không tự ý khám người, giữ người, thu giữ tài sản cá nhân. Khi nghi vấn trộm cắp hoặc có hành vi vi phạm pháp luật, giữ hiện trường, báo trưởng ca và đề nghị lãnh đạo báo cơ quan chức năng theo quy định. Không dùng vũ lực trừ khi tự vệ chính đáng hoặc bảo vệ người đang bị tấn công.
Khi có cháy. Báo động, gọi lực lượng chữa cháy theo phương án đã ban hành, dùng phương tiện chữa cháy ban đầu nếu đã được huấn luyện và an toàn, hướng dẫn sơ tán, mở cổng cho xe chữa cháy.
Giờ làm việc và ca đêm: ghi rõ ngay trong JD
Bảo vệ làm theo ca, có ca đêm, ca ngày nghỉ lễ. JD nên ghi lịch ca, cách xoay ca và thời gian nghỉ, đối chiếu với Bộ luật Lao động 2019. Theo Điều 106, giờ làm việc ban đêm tính từ 22 giờ đến 6 giờ sáng hôm sau. Theo Điều 109, người làm việc ban đêm được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục, và với người làm theo ca liên tục từ 6 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc.
Điều 110 quy định người lao động làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác. Đây là điểm hay bị vi phạm khi thiếu người: một bảo vệ hết ca đêm lúc 6 giờ sáng rồi được xếp ca chiều cùng ngày. Lịch xoay ca nên được trưởng ca lập trước ít nhất một tuần và kiểm theo quy tắc này.
Với ví dụ nhà xưởng ba ca 8 giờ, mỗi ca 2 người, cần tối thiểu 6 người đi ca cộng người dự phòng cho ngày nghỉ hằng tuần, nghỉ phép, ốm đau. JD của đội trưởng nên ghi trách nhiệm giữ đủ quân số, còn JD của nhân viên ghi rõ số ca đêm tối đa liên tiếp nếu công ty có quy định.
Yêu cầu tuyển và KPI gợi ý
Yêu cầu không ghi giới tính, tuổi, chiều cao, ngoại hình hay quê quán. KPI là gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp.
| Loại | Nội dung | Cách kiểm hoặc đo |
|---|---|---|
| Bắt buộc | Đủ sức khoẻ làm việc theo ca, đứng và đi tuần tra nhiều giờ | Giấy khám sức khoẻ theo quy định |
| Bắt buộc | Đọc, ghi sổ rõ ràng; dùng được bộ đàm, điện thoại để báo cáo | Bài thử ghi một biên bản tình huống |
| Bắt buộc | Đã qua huấn luyện nghiệp vụ bảo vệ, phòng cháy chữa cháy theo quy định chuyên ngành hiện hành, hoặc đồng ý tham gia huấn luyện khi vào làm | Giấy chứng nhận hoặc cam kết |
| Ưu tiên | Từng làm bảo vệ nhà xưởng, kho, toà nhà; biết sơ cứu ban đầu | Hỏi tình huống |
| KPI | Tỷ lệ tuần tra đủ điểm, đúng giờ | Số lượt điểm danh đúng chia số lượt theo kế hoạch, hằng tuần |
| KPI | Sổ trực, sổ khách, sổ xe hàng đầy đủ | Trưởng ca kiểm ngẫu nhiên 5 trang mỗi tuần |
| KPI | Số vụ mất mát tài sản trong khu vực trực | Đếm hằng tháng, mục tiêu bằng 0 |
| KPI | Kết quả diễn tập phòng cháy chữa cháy | Thời gian phản ứng và các bước đúng theo phương án, mỗi lần diễn tập |
Câu "nam, cao từ 1m65, dưới 40 tuổi" vẫn thường gặp trong tin tuyển bảo vệ. Những điều kiện đó không đo được việc canh gác tốt hay không. Thứ cần kiểm là sức khoẻ, sự cẩn thận khi ghi chép, và cách xử lý một tình huống cụ thể.
Công ty nhỏ, công ty lớn và lỗi hay gặp khi viết JD
Ở văn phòng nhỏ. Một bảo vệ ban ngày kiêm trông xe, nhận bưu phẩm. JD nên ghi các việc kiêm nhiệm và việc không được giao, ví dụ không giữ tiền mặt, không ký nhận hàng thay kho.
Ở nhà máy lớn. Có đội bảo vệ chia vị trí: cổng chính, cổng hàng, tuần tra, phòng camera. Mỗi vị trí cần một bản việc riêng ngắn gọn dán tại chốt.
Lỗi: "Bảo vệ an ninh trật tự, tài sản công ty." Viết rõ: "Tuần tra 8 điểm mỗi 2 giờ, điểm danh tại từng điểm; đối chiếu 100% xe hàng ra cổng với phiếu xuất kho."
Lỗi: giao quyền quá tay. JD ghi "xử lý mọi hành vi vi phạm" khiến bảo vệ tưởng mình được khám người, giữ người. Ghi rõ giới hạn để bảo vệ cả người làm lẫn công ty.
Lỗi: không có danh sách người ký giấy ra cổng. Bảo vệ không biết chữ ký nào hợp lệ thì chỉ còn cách nhìn mặt người mang hàng. Gửi danh sách và mẫu chữ ký cho đội bảo vệ, cập nhật mỗi khi có thay đổi nhân sự.
Lỗi: chỉ đo bằng "không có sự cố". Tháng không có sự cố có thể do may mắn. Đo thêm tuần tra đủ điểm và sổ sách đầy đủ để biết đội có làm đúng việc hằng ngày hay không.
Bản JD gọn có thể chép
Bản rút gọn để dán vào hồ sơ vị trí. Thay phần trong ngoặc theo công ty bạn.
- Chức danh: Nhân viên bảo vệ (vị trí chốt hoặc tuần tra).
- Báo cáo cho: (Đội trưởng bảo vệ hoặc trưởng hành chính). Phối hợp: kho, nhân sự, an toàn lao động, lễ tân.
- Mục đích: Kiểm soát người, xe, hàng ra vào; phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ, mất mát; ghi nhận và báo cáo đầy đủ.
- Nhiệm vụ: giao nhận ca có ký sổ; đăng ký và phát thẻ khách; đối chiếu xe hàng với giấy ra cổng; tuần tra (số) điểm mỗi 2 giờ; giữ lối thoát hiểm thông thoáng; ghi sổ trực cuối ca.
- Quyền hạn: từ chối người không đăng ký; giữ hàng không có giấy hợp lệ và lập biên bản; yêu cầu dừng việc gây nguy cơ cháy.
- Không được: khám người, giữ người, thu giữ tài sản cá nhân; dùng vũ lực ngoài tự vệ chính đáng.
- Giờ làm: (lịch ca, cách xoay ca); nghỉ giữa giờ và nghỉ chuyển ca theo Bộ luật Lao động 2019.
- KPI: tuần tra đủ điểm đúng giờ, sổ sách đầy đủ, số vụ mất mát, kết quả diễn tập.
Câu hỏi thường gặp
Nhân viên bảo vệ có được khám túi người ra cổng không?
Không nên giao quyền này trong JD. Bảo vệ chỉ đối chiếu hàng hoá có giấy ra cổng; khi nghi vấn, giữ hiện trường và báo trưởng ca, lãnh đạo. Việc kiểm tra tư trang chỉ thực hiện theo nội quy đã thông báo, có sự đồng ý và chứng kiến phù hợp.
Tuyển bảo vệ có được yêu cầu chiều cao, độ tuổi không?
Không nên. Chiều cao, độ tuổi không cho biết người đó canh gác tốt hay không, và đặt điều kiện như vậy dễ thành phân biệt đối xử. Hãy kiểm sức khoẻ theo quy định, kỹ năng ghi chép và cách xử lý tình huống qua bài thử.
Ca đêm của bảo vệ được nghỉ giữa giờ bao lâu?
Theo Điều 109 Bộ luật Lao động 2019, người làm việc ban đêm được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục. Với bảo vệ trực ca liên tục từ 6 giờ trở lên, thời gian nghỉ giữa giờ này được tính vào giờ làm việc.
Nên tự tuyển bảo vệ hay thuê công ty dịch vụ?
Tự tuyển giúp chủ động người và gắn bó lâu, nhưng phải tự lo huấn luyện, dự phòng quân số. Thuê dịch vụ linh hoạt hơn về số người. Dù chọn cách nào, bảng nhiệm vụ và chỉ số trong bản JD vẫn nên dùng làm căn cứ giám sát.
Làm sao biết bảo vệ ca đêm có đi tuần thật không?
Đặt các điểm tuần tra cố định và cách điểm danh kiểm được như ký sổ tại điểm, quét thẻ hoặc ảnh có giờ. Trưởng ca đối chiếu hằng tuần và kiểm đột xuất. Số lượt điểm danh đúng giờ chia số lượt theo kế hoạch là chỉ số rõ nhất.