DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Vận hành, mua hàng, giao nhận

JD điều phối giao nhận: xếp tuyến, theo dõi chuyến, xử lý giao thất bại và KPI

Bản JD điều phối giao nhận theo nhịp một ngày: chốt đơn, xếp tuyến, giao việc tài xế, theo dõi chuyến, xử lý giao thất bại, quyền hạn và KPI giao đúng hẹn.

Over the shoulder of a Vietnamese dispatcher in a reflective vest pointing toward a row of parked delivery trucks at a loading bay at dawn, wide angle, orange early light

Điều phối giao nhận là người biến danh sách đơn cần giao thành các chuyến xe cụ thể: xe nào, tài xế nào, chạy tuyến nào, mấy giờ xuất bến, rồi theo đến khi đơn cuối cùng được ký nhận. JD vị trí này nên viết theo nhịp một ngày làm việc, kèm quyền đổi tuyến, quyền thuê xe ngoài và các chỉ số như tỷ lệ giao đúng hẹn, tỷ lệ lấp đầy xe.

Vị trí này hay bị viết lẫn với tài xế hoặc nhân viên kho. Thực ra điều phối ngồi giữa ba bên: kho chuẩn bị hàng, đội xe chở hàng, khách chờ hàng. Một bản JD tốt cho thấy người điều phối phải quyết gì trong vài phút khi xe hỏng giữa đường hay khách đổi giờ nhận. Phần dưới viết cho đội giao hàng nội thành và liên tỉnh ngắn của một nhà phân phối, bạn chỉnh theo mô hình của mình.

Một ngày làm việc của điều phối giao nhận

Bảng lấy ví dụ một nhà phân phối đồ uống có 12 xe tải nhỏ, giao khoảng 250 điểm mỗi ngày. Mốc giờ là gợi ý; điều quan trọng là mỗi mốc có đầu ra rõ.

Mốc giờViệcĐầu ra
15:00 hôm trướcChốt danh sách đơn ngày mai từ bộ phận đơn hàng; tách đơn gấp, đơn có khung giờ nhận, đơn hàng cồng kềnhDanh sách đơn đã phân loại
16:30 hôm trướcXếp tuyến theo khu vực và tải trọng, gửi kho lệnh soạn hàng theo thứ tự lên xe ngược với thứ tự giaoBảng phân tuyến, lệnh soạn hàng
06:30Kiểm tài xế có mặt, xe đã qua kiểm tra đầu ca; đổi người hoặc đổi xe nếu thiếuBảng xe xuất bến
07:00 đến 17:00Theo dõi vị trí xe, trả lời tài xế khi không tìm được địa chỉ, báo khách khi xe trễ quá 30 phútNhật ký sự cố trong ngày
17:00 đến 18:30Nhận lại chứng từ giao hàng có chữ ký, đối chiếu số đơn giao thành công, đơn trả về, tiền thu hộBiên bản kết ca, danh sách giao thất bại
Thứ SáuTổng hợp chỉ số tuần, đề xuất chỉnh tuyến cố định cho tuần sauBáo cáo tuần một trang

Nếu công ty giao theo đợt trong ngày (sáng và chiều), lặp lại khối xếp tuyến vào khoảng 11 giờ. Ghi rõ mốc giờ chốt đơn vào JD giúp các bộ phận khác biết sau giờ đó đơn mới sẽ sang ngày hôm sau, bớt được những cuộc gọi "chen thêm một đơn".

Việc theo tuần, tháng và khi phát sinh

Ngoài nhịp ngày, điều phối còn một nhóm việc ít gấp hơn nhưng quyết định chi phí vận tải cả tháng.

  • Hằng tuần: rà các điểm giao hay thất bại (đóng cửa, không có người nhận, đường cấm giờ) và cập nhật ghi chú địa chỉ; sắp lịch nghỉ của tài xế để không ngày nào thiếu người.
  • Hằng tuần: tính tỷ lệ lấp đầy từng xe, đề xuất gộp tuyến khi có xe chạy dưới 60% tải trọng nhiều ngày liền.
  • Hằng tháng: đối chiếu số chuyến, số ki lô mét và nhiên liệu với từng xe; đối chiếu hoá đơn của nhà xe thuê ngoài với số chuyến thực chạy trước khi chuyển kế toán.
  • Hằng tháng: theo dõi hạn đăng kiểm, bảo hiểm, bảo dưỡng định kỳ của từng xe và báo trước cho bộ phận quản lý xe ít nhất 15 ngày.
  • Khi xe hỏng hoặc tai nạn: bảo đảm an toàn người trước, báo quản lý, điều xe gần nhất sang nhận hàng, báo khách giờ giao mới.
  • Khi khách khiếu nại hàng thiếu, bể vỡ: lấy lời tường trình của tài xế trong ngày, đối chiếu chứng từ ký nhận, chuyển chăm sóc khách hàng kèm kết luận sơ bộ.

Phần khi phát sinh nên viết theo thứ tự ưu tiên. Người điều phối mới thường lo hàng trước, trong khi việc đầu tiên khi có tai nạn luôn là con người.

Quyền hạn của điều phối giao nhận

Quyền phân và đổi tuyến. Được quyết định xe nào chạy tuyến nào trong ngày, được đổi thứ tự giao khi đường cấm hoặc khách đổi giờ, không cần xin phép từng lần.

Quyền thuê xe ngoài. Được gọi xe của nhà xe trong danh sách đã ký hợp đồng khi thiếu xe, trong hạn mức (ví dụ tối đa 2 chuyến mỗi ngày). Vượt mức phải báo quản lý vận tải.

Quyền dừng chuyến. Được giữ xe không xuất bến nếu xe chưa qua kiểm tra đầu ca, hàng chất quá tải trọng, hoặc tài xế không đủ điều kiện sức khoẻ để lái. Quyền này phải ghi rõ để người điều phối không bị ép "cứ chạy đi" vì đơn gấp.

Quyền từ chối đơn chen. Được từ chối đơn đưa vào sau giờ chốt, trừ khi trưởng bộ phận kinh doanh xác nhận và chấp nhận chi phí phát sinh.

Giới hạn. Không được tự hứa bồi thường cho khách, không tự thay đổi giá cước với nhà xe, không giữ tiền thu hộ của tài xế quá một ca mà không nộp kế toán.

Yêu cầu và KPI gợi ý

Hai bảng gộp làm một để bạn thấy yêu cầu nào phục vụ chỉ số nào. KPI là gợi ý, chỉnh theo doanh nghiệp. Yêu cầu không nêu giới tính, tuổi hay ngoại hình.

NhómNội dungGhi chú
Bắt buộcTừ 1 năm làm giao nhận, kho vận, hoặc tài xế giao hàng; đọc tốt bản đồ số và địa bàn phụ trách; dùng bảng tínhNgười từng lái xe giao hàng thường xếp tuyến sát thực tế hơn
Ưu tiênĐã dùng phần mềm quản lý vận tải hoặc định vị xe; từng điều phối đội trên 10 xeKhông cần ghi tên phần mềm cụ thể
KPITỷ lệ giao đúng khung giờ: đơn giao trong khung đã hẹn chia tổng đơn giao, đo hằng ngày, tổng hợp tuầnChỉ số chính
KPITỷ lệ giao thành công lần đầu: đơn giao được ngay lần đầu chia tổng đơn xuất bếnGiao lại tốn gấp đôi chi phí
KPITỷ lệ lấp đầy xe: khối lượng hoặc thể tích chở chia tải trọng cho phép, trung bình tuầnGắn trực tiếp với chi phí
KPIChi phí vận chuyển trên mỗi đơn: tổng chi phí xe chia số đơn giao thành công, đo hằng thángDùng xu hướng, không so tuyệt đối giữa vùng
KPIThời gian nộp đủ chứng từ và tiền thu hộ sau caMục tiêu trong ngày

Ví dụ tính tỷ lệ giao thành công lần đầu: tuần có 1.400 đơn xuất bến, 1.302 đơn giao được ngay, tỷ lệ 93%. Trong 98 đơn thất bại, nếu 40 đơn là "khách không có nhà" thì cách sửa nằm ở bước gọi xác nhận trước khi xếp tuyến, không nằm ở tài xế.

Công ty nhỏ và công ty lớn khác nhau ở đâu

Ở một cửa hàng vật liệu xây dựng có 3 xe, người điều phối có khi chính là chủ cửa hàng hoặc nhân viên bán hàng kiêm. JD lúc này nên tách riêng phần điều phối ra một mục, ghi mấy giờ phải xếp xong xe ngày mai, ai được hứa giờ giao với khách. Thiếu mục này, nhân viên bán hàng nào cũng hứa "giao trong buổi sáng" và ba xe không thể chở hết.

Ở doanh nghiệp có đội 50 xe hoặc dùng nhiều nhà xe thuê ngoài, điều phối thường chia ca và chia vùng, có trưởng ca điều phối. JD hẹp hơn: một người có thể chỉ phụ trách tuyến liên tỉnh, người khác chỉ lo nội thành. Khi đó JD phải ghi ranh giới bàn giao giữa ca, ví dụ "ca chiều nhận lại danh sách xe đang chạy cùng sự cố chưa đóng trước 14 giờ".

Một khác biệt nữa: công ty lớn thường có hệ thống định vị và phần mềm xếp tuyến, điều phối chủ yếu xử lý ngoại lệ. Công ty nhỏ xếp tuyến bằng kinh nghiệm và bảng tính, nên JD cần ghi kỹ năng hiểu địa bàn nặng hơn kỹ năng phần mềm.

Dù quy mô nào, nên ghi người điều phối được quyền nói "không" với ai. Ở công ty nhỏ, người gây áp lực thường là chủ doanh nghiệp muốn giao gấp cho khách quen; ở công ty lớn là nhiều trưởng vùng kinh doanh cùng đòi ưu tiên. Một dòng quy tắc ưu tiên đơn (đơn có khung giờ trước, đơn gấp có xác nhận trước, đơn thường sau) giúp người điều phối quyết nhanh mà không phải thương lượng từng lần.

Lỗi hay gặp khi viết JD điều phối giao nhận

"Điều phối xe giao hàng hợp lý." Câu này không kiểm được. Viết rõ: "Chốt phân tuyến cho ngày hôm sau trước 16 giờ 30, bảo đảm mỗi xe không vượt tải trọng và đơn có khung giờ được xếp đầu tuyến."

Không trao quyền dừng chuyến. Người điều phối thấy xe chở quá tải nhưng không có quyền giữ lại thì mọi rủi ro đổ lên tài xế và công ty. Quyền này phải nằm trong JD, không để "tuỳ tình hình".

Chỉ đo số đơn giao được. Thêm tỷ lệ đúng khung giờ và chi phí trên mỗi đơn, nếu không người điều phối sẽ dồn xe chạy nhiều chuyến cho đủ số, chi phí nhiên liệu tăng mà khách vẫn phàn nàn giao trễ.

Gộp điều phối với thu tiền mà không quy định nộp. Nếu điều phối nhận tiền thu hộ từ tài xế, JD phải ghi thời hạn nộp kế toán và cách đối chiếu, ví dụ "nộp đủ trước 18 giờ 30 cùng ngày, có biên bản hai bên ký".

Không ghi giờ chốt đơn. Thiếu mốc này, bộ phận bán hàng chen đơn tới sát giờ xe chạy, kho soạn vội, xe xuất bến trễ và cả tuyến trễ theo.

Bản JD gọn có thể chép

Bản rút gọn để dán vào hồ sơ vị trí. Phần trong ngoặc chỉnh theo công ty bạn.

  • Chức danh: Điều phối giao nhận (khu vực hoặc loại tuyến phụ trách).
  • Báo cáo cho: (Quản lý vận tải hoặc trưởng kho vận). Phối hợp: bộ phận đơn hàng, kho, tài xế, nhà xe thuê ngoài, chăm sóc khách hàng, kế toán.
  • Mục đích: Đưa đơn đến khách đúng khung giờ, đủ hàng, với chi phí xe hợp lý.
  • Nhiệm vụ: chốt đơn và xếp tuyến trước (giờ) hôm trước; kiểm xe và tài xế đầu ca; theo dõi chuyến, báo khách khi trễ quá 30 phút; kết ca đối chiếu chứng từ và tiền thu hộ; báo cáo chỉ số tuần; theo dõi hạn đăng kiểm, bảo dưỡng.
  • Quyền hạn: phân và đổi tuyến; thuê xe ngoài trong hạn mức; dừng chuyến không an toàn; từ chối đơn chen sau giờ chốt.
  • Yêu cầu bắt buộc: từ 1 năm giao nhận, kho vận hoặc lái xe giao hàng; thông thạo địa bàn; dùng bảng tính.
  • KPI: tỷ lệ giao đúng khung giờ, giao thành công lần đầu, lấp đầy xe, chi phí trên mỗi đơn.

Câu hỏi thường gặp

Điều phối giao nhận khác tài xế giao hàng thế nào?

Tài xế chở và giao hàng trên một tuyến được phân. Điều phối quyết định tuyến cho cả đội, theo dõi tất cả các xe cùng lúc, xử lý sự cố và đối chiếu kết quả cuối ca. Một bên làm việc trên đường, một bên làm việc ở bàn điều phối.

Một người điều phối quản lý được bao nhiêu xe?

Với giao nội thành nhiều điểm dừng, một người thường theo được khoảng 10 đến 15 xe. Nếu tuyến liên tỉnh ít điểm dừng thì có thể nhiều hơn. Khi số sự cố mỗi ngày tăng mà người điều phối không kịp gọi lại khách, đó là dấu hiệu cần thêm người.

Có nên giao KPI chi phí vận chuyển cho điều phối không?

Nên, vì người điều phối quyết định xe nào chạy và có thuê xe ngoài hay không. Tuy vậy cần đo theo xu hướng từng tháng và tách các yếu tố ngoài tầm tay như giá nhiên liệu, để chỉ số phản ánh đúng chất lượng xếp tuyến.

Giờ chốt đơn nên đặt lúc nào?

Giờ chốt nên đủ sớm để kho kịp soạn hàng theo thứ tự lên xe, thường là đầu giờ chiều hôm trước với giao buổi sáng. Quan trọng hơn con số là mọi bộ phận đều biết và tôn trọng giờ chốt, đơn sau giờ đó tự động chuyển sang ngày kế tiếp.

Người điều phối có phải làm ca tối hoặc cuối tuần không?

Tuỳ lịch giao của công ty. Nếu đội xe chạy cả ngày nghỉ hoặc giao đêm, JD cần ghi rõ lịch ca và cách xoay ca ngay từ đầu, đồng thời bảo đảm thời giờ nghỉ ngơi theo Bộ luật Lao động và nội quy công ty.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138