DamNhiem.comĐảm Nhiệm
Cách viết JD và đặt KPI theo vị trí

Cập nhật JD khi công việc thay đổi: dấu hiệu, lịch rà soát và cách lưu phiên bản

Khi nào cần cập nhật bản mô tả công việc, lịch rà soát định kỳ, quy trình sửa sáu bước, thay đổi nào cần phụ lục hợp đồng và cách ghi phiên bản để khỏi lẫn.

A Vietnamese cafe owner seen from behind rearranging stools and equipment behind a cafe counter before opening, wide angle, early morning blue light mixed with warm bulbs

JD cần cập nhật khi vị trí được giao thêm hoặc bớt một nhóm việc lớn, khi đổi quan hệ báo cáo, khi quy trình hoặc công cụ làm việc thay đổi, và ít nhất mỗi năm một lần vào kỳ đánh giá; mỗi lần sửa phải có số phiên bản, ngày hiệu lực và chữ ký đã đọc của người lao động. Nếu thay đổi chạm tới nội dung "công việc" đã ghi trong hợp đồng lao động, ngoài sửa JD còn phải làm theo quy định về sửa đổi hợp đồng.

Phần dưới liệt kê dấu hiệu cho thấy JD đã cũ, đưa lịch rà soát gắn với các sự kiện trong năm, quy trình sửa sáu bước, phân biệt thay đổi nào chỉ cần cập nhật JD và thay đổi nào cần phụ lục hợp đồng theo Bộ luật Lao động 2019, cách ghi phiên bản, một tình huống ở chuỗi ba quán cà phê và các lỗi thường gặp.

Dấu hiệu bản JD đã cũ

Không cần đợi tới kỳ rà soát năm. Gặp một trong các dấu hiệu dưới đây là nên mở JD ra xem lại.

  • Người làm vị trí dành hơn một phần năm thời gian cho những việc không có trong JD, liên tục từ hai tháng trở lên
  • Có nhóm việc trong JD mà ba tháng gần nhất không ai làm, vì đã chuyển sang bộ phận khác hoặc được phần mềm làm thay
  • Quản lý trực tiếp đổi, hoặc vị trí chuyển sang báo cáo cho bộ phận khác
  • Công ty đổi quy trình, ví dụ chuyển từ ghi sổ tay sang phần mềm bán hàng, làm cách làm việc của vị trí thay đổi
  • Người mới vào làm hỏi những câu mà JD lẽ ra phải trả lời, như việc này ai duyệt, báo cáo gửi ai
  • Kỳ đánh giá có tranh cãi về việc "có thuộc phạm vi" hay không
  • Chỉ số đánh giá trong JD không còn đo được vì nguồn số liệu đã đổi
  • Tin tuyển cho vị trí phải viết lại nhiều so với JD vì JD không còn đúng

Dấu hiệu đầu tiên là phổ biến nhất ở công ty đang lớn nhanh. Việc mới cứ được giao thêm cho người đang có thời gian, sau một năm vị trí đã khác hẳn mà bản JD vẫn như ngày tuyển. Lúc đó người lao động thấy mình làm nhiều hơn mô tả, còn quản lý thấy JD không dùng để đánh giá được.

Ngược lại, dấu hiệu thứ hai hay bị bỏ qua: việc biến mất khỏi vị trí nhưng vẫn nằm trong JD, rồi đến kỳ đánh giá bị chấm là "không làm".

Lịch rà soát gắn với sự kiện trong năm

Thay vì nhớ rà JD theo cảm hứng, gắn việc rà với những sự kiện vốn đã có lịch. Bảng là gợi ý cho công ty khoảng 30 đến 150 người.

Sự kiệnAi ràRà phần nàoThời hạn
Kỳ đánh giá cuối nămQuản lý trực tiếp cùng người lao độngToàn bộ JD, nhất là nhiệm vụ và chỉ sốTrước buổi đánh giá một tuần
Lập kế hoạch năm mớiTrưởng bộ phậnChỉ số và mục tiêu, nhóm việc mới theo kế hoạchCùng lúc chốt kế hoạch
Có người nghỉ việcPhòng nhân sự và trưởng bộ phậnToàn bộ, trước khi đăng tuyển thay thếTrong tuần nhận đơn nghỉ
Đổi cơ cấu, gộp hoặc tách bộ phậnPhòng nhân sựQuan hệ báo cáo, quyền hạnTrước ngày cơ cấu mới có hiệu lực
Áp dụng phần mềm hay quy trình mớiNgười phụ trách dự án và trưởng bộ phậnNhiệm vụ, công cụ, chỉ sốSau một tháng chạy thật
Thăng chức hoặc điều chuyển nội bộQuản lý mớiToàn bộ JD vị trí mớiTrước ngày nhận vị trí

Sự kiện "có người nghỉ việc" là cơ hội tốt nhất để sửa JD, vì người sắp nghỉ biết rõ nhất mình đang làm gì. Nhờ họ ghi lại danh sách việc thực tế trong hai tuần trước khi nghỉ; danh sách này vừa dùng để sửa JD vừa dùng để bàn giao.

Quy trình cập nhật sáu bước

Áp dụng cho trường hợp sửa có chủ đích, không phải sửa lỗi chính tả.

  1. Thu thực tế: người đang làm vị trí liệt kê việc đã làm trong một tháng gần nhất, đánh dấu việc mới phát sinh và việc không còn làm
  2. So với JD hiện hành: quản lý trực tiếp gạch việc đã bỏ, thêm việc mới thành nhóm việc có động từ cụ thể, kiểm tra tổng khối lượng có còn vừa một người không
  3. Sửa phần đi kèm: thêm quyền hạn cho việc mới, sửa chỉ số đánh giá, sửa yêu cầu nếu việc mới cần kỹ năng mới
  4. Xác định có chạm tới hợp đồng lao động không: nếu nội dung công việc hoặc địa điểm làm việc ghi trong hợp đồng thay đổi, chuyển sang thủ tục sửa đổi hợp đồng
  5. Trao đổi với người lao động, giải thích vì sao sửa, thời điểm áp dụng, chỉ số mới tính từ kỳ nào
  6. Ghi phiên bản, trình duyệt, người lao động ký đã đọc, lưu bản cũ vào hồ sơ, cập nhật tin tuyển mẫu nếu có

Bước năm đừng làm qua tin nhắn. Mười lăm phút nói trực tiếp giúp người lao động hiểu vì sao việc của mình thay đổi, và cũng là lúc họ nói ra những vướng mắc mà bản nháp chưa thấy.

Thay đổi nào chỉ cần sửa JD, thay đổi nào cần phụ lục hợp đồng

Điểm c khoản 1 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019 quy định công việc và địa điểm làm việc là nội dung chủ yếu của hợp đồng lao động. Vì vậy cần phân biệt hai loại thay đổi. Loại thứ nhất là thay đổi cách làm hoặc chi tiết trong phạm vi công việc đã thoả thuận, ví dụ kế toán bán hàng chuyển từ lập hoá đơn bằng tay sang lập trên phần mềm. Loại này chỉ cần cập nhật JD và thông báo. Loại thứ hai là thay đổi bản thân công việc, ví dụ từ kế toán bán hàng chuyển sang làm mua hàng, hoặc đổi nơi làm việc sang chi nhánh khác. Loại này chạm tới nội dung hợp đồng.

Với loại thứ hai, Điều 33 quy định bên có yêu cầu sửa đổi, bổ sung nội dung hợp đồng phải báo cho bên kia biết trước ít nhất 03 ngày làm việc; nếu hai bên thoả thuận được thì ký phụ lục hợp đồng hoặc giao kết hợp đồng mới; nếu không thoả thuận được thì tiếp tục thực hiện hợp đồng đã giao kết. Nghĩa là công ty không tự sửa JD theo hướng đổi hẳn công việc rồi coi như hợp đồng đã đổi theo.

Trường hợp cần chuyển người tạm thời sang việc khác vì khó khăn đột xuất hoặc nhu cầu sản xuất kinh doanh, Điều 29 cho phép nhưng không quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong một năm, quá mức đó phải được người lao động đồng ý bằng văn bản; phải báo trước ít nhất 03 ngày làm việc, nói rõ thời hạn làm tạm thời, và những trường hợp được chuyển do nhu cầu sản xuất kinh doanh phải được quy định cụ thể trong nội quy lao động. Việc tạm thời không cần sửa JD, nhưng nên ghi lại để không ai nhầm việc tạm thành việc chính.

Ghi phiên bản sao cho sau một năm vẫn tra được

Đánh số đơn giản. Dùng dạng số phiên bản kèm năm, ví dụ "phiên bản 3, năm 2026". Không cần kiểu đánh số phức tạp, miễn là số tăng dần và không bao giờ dùng lại.

Ghi ngày hiệu lực, không chỉ ngày soạn. Bản soạn tháng 11 nhưng áp dụng từ tháng 1 năm sau thì ngày hiệu lực là tháng 1. Kỳ đánh giá dùng bản nào căn cứ vào ngày hiệu lực.

Có một dòng tóm tắt thay đổi. Ví dụ "thêm nhóm việc giao hàng cho khách đặt qua điện thoại; bỏ việc nhập sổ tay". Người đọc không phải so từng dòng giữa hai bản để biết khác gì.

Giữ bản cũ trong hồ sơ nhân sự. Bản cũ cùng chữ ký của người lao động cho biết giai đoạn nào họ làm theo phạm vi nào. Khi có tranh chấp về kỳ đánh giá đã qua, đây là văn bản cần.

Một nơi lưu duy nhất. Mỗi vị trí một thư mục, bản hiện hành đặt tên có chữ "hiện hành", các bản cũ đưa vào thư mục con. Không gửi JD qua tin nhắn rồi để mỗi người giữ một bản.

Tình huống: chuỗi ba quán cà phê thêm dịch vụ giao hàng

Một chuỗi ba quán cà phê, mỗi quán khoảng tám nhân viên, bắt đầu nhận đơn giao hàng qua điện thoại và ứng dụng. Ba tháng đầu, ai rảnh thì đóng gói và gọi người giao. Đến tháng thứ tư, pha chế ca chiều phàn nàn vì giờ cao điểm vừa pha cho khách tại quán vừa đóng gói đơn mang đi; quản lý ca thì không biết việc theo dõi đơn giao thuộc ai.

Cách xử lý là mở JD của ba vị trí liên quan. JD pha chế được thêm một dòng: "pha đồ uống cho đơn mang đi theo thứ tự in ra, dán tem niêm phong nắp ly". JD thu ngân thêm: "nhận đơn qua điện thoại, nhập vào máy bán hàng, xác nhận lại địa chỉ và giờ giao với khách". JD quản lý ca thêm: "kiểm tra đơn mang đi trước khi giao cho người giao hàng, xử lý khi khách báo giao sai hoặc giao trễ". Chỉ số của quản lý ca thêm "tỷ lệ đơn giao bị khách báo sai món".

Không vị trí nào đổi hẳn công việc, nên đây là cập nhật JD trong phạm vi công việc đã thoả thuận. Chủ chuỗi họp ngắn với từng quán, giải thích thay đổi, cho nhân viên ký bản mới, và áp chỉ số mới từ tháng sau. Nếu sau này lượng đơn đủ lớn để tách một người chuyên đóng gói, đó sẽ là một vị trí mới với JD riêng chứ không nhồi tiếp vào JD pha chế.

Lỗi hay gặp khi cập nhật JD

Năm lỗi dưới đây làm việc cập nhật mất tác dụng, dù bản JD mới viết rất tốt.

  • Sửa JD trong máy của trưởng bộ phận rồi quên gửi phòng nhân sự → hồ sơ vẫn giữ bản cũ, kỳ đánh giá dùng nhầm; mọi bản sửa phải về nơi lưu chung
  • Chỉ thêm việc, không bao giờ bớt → JD phình dần thành danh sách mọi việc từng làm; mỗi lần thêm một nhóm việc, hỏi luôn việc nào bỏ được
  • Thêm việc mà không thêm quyền → người làm có trách nhiệm mới nhưng vẫn phải xin phép từng bước; sửa phần quyền hạn cùng lúc với phần nhiệm vụ
  • Đổi hẳn công việc nhưng chỉ coi là cập nhật JD → bỏ qua thủ tục sửa đổi hợp đồng theo Điều 33; tách rõ thay đổi trong phạm vi và thay đổi bản thân công việc
  • Không cho người lao động ký bản mới → sau này không chứng minh được họ đã biết phạm vi mới từ khi nào; chữ ký đã đọc là bước bắt buộc của quy trình

Một cách kiểm tra nhanh sau mỗi đợt cập nhật: chọn ngẫu nhiên ba người, hỏi họ đang làm theo JD phiên bản số mấy. Nếu họ không biết hoặc trả lời khác hồ sơ, quy trình lưu và thông báo đang có lỗ hổng.

Câu hỏi thường gặp

Bao lâu thì nên cập nhật JD một lần?

Mỗi năm một lần vào kỳ đánh giá là nhịp tối thiểu. Ngoài ra nên cập nhật ngay khi vị trí được thêm hoặc bớt một nhóm việc lớn, khi đổi quan hệ báo cáo, hoặc khi áp dụng quy trình, phần mềm làm cách làm việc thay đổi rõ rệt.

Sửa JD có cần người lao động đồng ý không?

Nếu chỉ cập nhật chi tiết trong phạm vi công việc đã thoả thuận thì cần thông báo và cho người lao động ký đã đọc. Nếu thay đổi chạm tới công việc hoặc địa điểm làm việc ghi trong hợp đồng, phải làm theo Điều 33 Bộ luật Lao động 2019, tức là thoả thuận và ký phụ lục hoặc hợp đồng mới.

Chuyển nhân viên tạm sang việc khác có phải sửa JD không?

Không cần sửa JD vì đây là việc tạm thời theo Điều 29, tối đa 60 ngày làm việc cộng dồn trong năm nếu không có đồng ý bằng văn bản. Nhưng nên ghi lại quyết định chuyển tạm, thời hạn, để khi hết hạn người lao động trở lại đúng việc trong JD.

Có nên giữ lại các bản JD cũ không?

Nên giữ, kèm chữ ký của người lao động. Bản cũ cho biết giai đoạn nào người đó làm theo phạm vi nào, cần khi xem lại kết quả đánh giá các kỳ trước hoặc khi có tranh chấp về phạm vi công việc đã giao.

Chỉ số đánh giá mới áp dụng từ khi nào?

Nên áp dụng từ kỳ đánh giá tiếp theo sau khi người lao động đã được thông báo và ký bản JD mới. Áp chỉ số mới ngược cho kỳ đã qua khiến người lao động bị đánh giá theo chuẩn họ không biết khi đang làm.

Ai chịu trách nhiệm nhắc việc rà soát JD?

Phòng nhân sự nên giữ danh sách JD kèm ngày hiệu lực và nhắc các trưởng bộ phận theo lịch. Ở công ty nhỏ không có phòng nhân sự, người giữ hồ sơ lao động làm việc này, gắn với kỳ đánh giá cuối năm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138